Tədris mərkəzində eyni otaq səhər dil kursu, günorta proqramlaşdırma dərsi, axşam isə seminar üçün istifadə oluna bilər. Hər format fərqli düzülüş, fərqli avadanlıq və fərqli saxlama tələb edir. Sabit sıralarla doldurulmuş otaq bu dəyişikliklərə uyğunlaşmır, çox yüngül mebel isə intensiv istifadədə tez sıradan çıxır. Kurs otağının mebeli çeviklik ilə davamlılıq arasında balans üzərində planlanır.
Dərsin formatı düzülüşü müəyyən edir
Mebeli seçməzdən əvvəl otaqda hansı dərslərin keçiriləcəyini yazmaq lazımdır. Ən çox istifadə olunan düzülüşlər:
- Sinif düzülüşü — sıralar lövhəyə baxır. Mühazirə və imtahan formatı üçün uyğundur, yerdən maksimum istifadə edir.
- U şəkilli düzülüş — masalar üç tərəfdən müəllimi və ekranı əhatə edir. Müzakirə və dil kursları üçün rahatdır, hər iştirakçı digərlərini görür.
- Qrup adaları — dörd-altı nəfərlik masa qrupları. Layihə işi və komanda tapşırıqları üçün yaxşı işləyir.
- Divar boyu kompüter yerləri — ekranlar divara baxır, müəllim arxadan hər ekranı görür.
Əgər otaq bir neçə formatda işləyəcəksə, masaların ölçüsü elə seçilməlidir ki, bir-birinə birləşdirilərək həm sıra, həm də ada yaradılsın. Düzbucaqlı modul masalar bu baxımdan ən çevik seçimdir.
Çevik mebel: təkər, qatlanma və yığılma
Düzülüş tez-tez dəyişəcəksə, mebelin yüngül hərəkəti vacibdir. Kilidli təkərli masalar bir nəfər tərəfindən asanlıqla yerindən tərpədilir, dərs zamanı isə kilid onları sabit saxlayır. Qatlanan masaüstülü masalar dərsdən sonra divar kənarına yığılır və otağı tədbir və ya məşq üçün boşaldır. Üst-üstə yığılan stullar da eyni məqsədə xidmət edir.
Bununla belə, çeviklik dayanıqlığı itirməməlidir. Təkərli masa yazı yazarkən sürüşməməli, qatlanan mexanizm uzun müddət gündəlik istifadəyə dözməlidir. Mexanizmin əl sıxma riskinə qarşı qorunması tədris mühitində, xüsusən uşaq və yeniyetmə qrupları ilə işləyəndə önəmlidir.
Davamlı səthlər və kənarlar
Kurs otağında mebel evdəkindən qat-qat çox istifadə olunur. Gündə bir neçə qrup eyni masada oturur, çanta qoyur, stulu masaya vurur, marker və qələmlə işləyir. Ona görə səth materialı və kənarlar xüsusilə önəmlidir:
- Yüksək təzyiqli laminat və ya aşınmaya davamlı laminatlı lövhə cızığa və marker izinə yaxşı dözür.
- Qalın kənar lenti masaüstünün küncünü və kənarını zərbədən qoruyur, dairəvi künclər isə zədə riskini azaldır.
- Açıq, amma tam ağ olmayan rənglər həm işıqlı görünür, həm də gündəlik izləri gizlədir.
- Metal karkaslı masalar və stullar tez-tez yerdəyişməyə daha yaxşı dözür.
Stulların və masaların hündürlüyü iştirakçıların yaşına uyğun seçilməlidir. Uşaq və böyüklər qrupları eyni otaqdan istifadə edirsə, hündürlüyü tənzimlənən stullar və ya iki ölçüdə mebel dəsti düşünülməlidir.
Kabellər, texnika və müəllim yeri
Bu gün demək olar ki, hər kursda noutbuk, planşet və ya telefon istifadə olunur. Rozetkaların yeri mebel düzülüşü ilə birlikdə planlanmalıdır, əks halda döşəmədə uzadıcı kabellər keçid yolunu kəsir. Masaüstünə quraşdırılan qapaqlı rozetka blokları və masa altında kabel kanalları həm təhlükəsiz, həm də səliqəlidir. Kompüter sinifində sistem blokları üçün masa altında ayrıca yer və havalandırma nəzərdə tutulmalıdır.
Müəllim masası sinfə baxan, amma ekranı və lövhəni örtməyən yerdə olmalıdır. Onun yanında proyektor, noutbuk və səs avadanlığı üçün kabel çıxışı, kilidli çəkmə və ya kiçik dolab faydalıdır.
Material saxlama və akustika
Kitablar, iş dəftərləri, markerlər, laboratoriya və ya sənət materialları üçün otaqda bağlı saxlama lazımdır. Divar boyu hündür dolablar yer qənaət edir, kilidli bölmələr isə bir neçə müəllimin eyni otaqdan istifadə etdiyi mərkəzlərdə hər qrupun materialını ayrı saxlamağa imkan verir. Dolabların qapıları dərs zamanı keçidə və masalara mane olmamalıdır.
Səs də mebel seçiminə təsir edir. Bərk səthlər — plitə döşəmə, çılpaq divarlar, metal mebel — səsi əks etdirir və qrup işi zamanı otaq tez səs-küylü olur. Yumşaq oturacaqlı stullar, divara bərkidilən tekstil panellər, pərdə və stul ayaqlarında səssiz altlıqlar əks-sədanı və sürüşmə səsini azaldır.
Planlaşdırma üçün qısa yoxlama: otaqda hansı formatlar olacaq, neçə nəfər, hansı yaş qrupları, hansı texnika, materiallar harada saxlanacaq və düzülüşü kim, nə qədər vaxtda dəyişəcək?
Zaferoğlu Mebel ofis və kommersiya obyektləri üçün mebeli fərdi ölçülərlə hazırlayır. Otağın planı və dərs formatlarının siyahısı ilə masaların ölçüsü, saxlama modulları və müəllim yeri bir layihədə planlana bilər.
