Bar piştaxtası kafe, restoran və ya otel lobbisində həm vizual mərkəz, həm də ən yüklü iş yeridir. Onun bir tərəfində qonaq oturur, qəhvə içir, söhbət edir; digər tərəfində barmen içki hazırlayır, qabları yuyur, ödəniş qəbul edir. Piştaxta yalnız gözəl görünmək üçün layihələndirilərsə, bu iki tərəfdən biri mütləq əziyyət çəkir. Aşağıda piştaxtanı ölçü və material baxımından necə düşünmək lazım olduğunu ardıcıllıqla nəzərdən keçiririk.
İki hündürlüklü quruluş
Klassik bar piştaxtası iki səviyyədən ibarətdir. Aşağı səviyyə barmenin iş səthidir: burada stəkanlar doldurulur, meyvə doğranır, avadanlıq dayanır. Onun hündürlüyü ayaq üstə işləyən insan üçün adi mətbəx tezgahına yaxın olur ki, barmen uzun növbə ərzində əyilməsin. Yuxarı səviyyə qonaq tərəfindədir və hündür bar oturacaqlarına uyğun qaldırılır.
Bu iki səviyyə arasındakı fərqin başqa bir faydası da var: barmenin iş səthi, çirkli stəkanlar və avadanlıq qonağın gözündən gizlənir. Qonaq tərəfində isə təmiz, səliqəli səth qalır.
Geniş yayılmış praktikaya görə qonaq tərəfindəki bar səthi təxminən 105–110 sm hündürlükdə olur və bu hündürlük üçün oturacağın səthi təxminən 75–80 sm-dir. Daha alçaq, mətbəx tezgahı hündürlüyündə piştaxta seçilərsə, oturacaq da müvafiq olaraq alçaq götürülür. Əsas qayda oturacaqla piştaxta arasında ayaqlar və dizlər üçün təxminən 25–30 sm boşluq qalmasıdır.
Qonaq tərəfinin dərinliyi və diz yeri
Qonağın oturduğu yuxarı səth çox dar olarsa, fincan və boşqab yan-yana sığmır, çox dərin olarsa, barmen qonağa içki uzatmaqda çətinlik çəkir. Səthin qonaq tərəfə çıxan hissəsi dizlərin piştaxtanın gövdəsinə dəyməməsi üçün kifayət qədər olmalıdır. Əks halda qonaq yanakı oturmağa məcbur olur və tezliklə ayrılır.
Oturacaqlar arasındakı məsafə də planlaşdırılmalıdır. Bar oturacaqları bir-birinə çox yaxın qoyulanda qonaqların dirsəkləri toqquşur. Piştaxtanın uzunluğunu oturacaq sayına bölərək hər qonağa düşən eni hesablamaq sadə, amma çox vaxt unudulan addımdır.
Ayaq dayağı
Hündür oturacaqda ayaqlar döşəməyə çatmır və dayaq olmadıqda insan qısa müddətdən sonra narahatlıq hiss edir. Ayaq dayağı piştaxtanın gövdəsi boyunca metal boru və ya profil şəklində quraşdırılır. Onun hündürlüyü oturacaqdakı insanın ayaqlarının rahat dayanacağı səviyyədə olmalıdır.
Oturacaqların öz ayaq dayağı olsa belə, piştaxta boyunca dayaq faydalıdır: o, həm də piştaxtanın aşağı hissəsini ayaqqabı zərbələrindən qoruyur. Dayaq olmayan piştaxtalarda gövdənin aşağı hissəsi tez cızılır və ləkələnir.
Barmen tərəfi
Barmenin iş zonası piştaxtanın görünməyən, amma ən mürəkkəb hissəsidir. Burada lavabo, buz qabı, soyuducu vitrin, qəhvə aparatı, stəkan yuyan maşın və kassa üçün yer nəzərdə tutulur. Hər bir avadanlığın ölçüsü, havalandırma tələbi və kommunikasiya ehtiyacı mebel layihəsindən əvvəl məlum olmalıdır.
Barmenin arxasındakı keçidə də diqqət lazımdır. Piştaxta ilə arxa bar arasında məsafə elə olmalıdır ki, pik saatlarda növbədə iki barmen olsa belə, bir-birinə toxunmadan hərəkət edə bilsinlər. Çekməcə, soyuducu və ya qabyuyan açılanda bu zolaq tam kəsilməməlidir.
Səth materialları
Qonaq tərəfindəki üst səth ən çox yük alan hissədir: nəm stəkanlar, isti fincanlar, spirtli içkilər, limon turşusu və gün ərzində dəfələrlə təmizləmə. Material seçimində bu yükləri nəzərə alın:
- Yüksək təzyiqli laminat: nəmə, cızılmaya və təmizləmə vasitələrinə yaxşı davam gətirir, dekor seçimi genişdir. Kənarların möhkəm bağlanması şərtdir.
- Kvars əsaslı süni daş: sıx, məsaməsiz səthdir, ləkəyə davamlıdır, amma çox isti əşyaları altlıqsız qoymaq tövsiyə olunmur.
- Akril daş: tikişsiz birləşmələr və əyri formalar yaratmağa imkan verir, cızıqlar cilalanaraq bərpa oluna bilər, lakin istiliyə həssasdır.
- Laklanmış ağac: isti və cəlbedici görünür, lakin spirtə, nəmə və cızılmaya qarşı ən həssas seçimdir və müntəzəm bərpa tələb edir.
- Təbii mərmər: gözəldir, lakin məsaməlidir, turşu və spirt izlərini tez tutur.
Piştaxtanın ön paneli üçün isə zərbəyə davamlı və asan silinən material seçilməlidir. Aşağı hissədə metal və ya möhkəm laminat zolaq ayaqqabı izlərindən qoruyur.
Planlaşdırma siyahısı
- Qonaq və barmen tərəfi üçün ayrı hündürlüklər müəyyən edilib.
- Oturacaqla piştaxta arasında diz və ayaq üçün boşluq var.
- Ayaq dayağı piştaxta boyunca planlaşdırılıb.
- Hər qonağa kifayət qədər en düşür.
- Barmen avadanlığının ölçüləri və kommunikasiyaları əvvəlcədən məlumdur.
- Üst səth materialı içki, istilik və tez-tez təmizləməyə davamlıdır.
Zaferoğlu Mebel iaşə obyektləri üçün mebel hazırlayır. Bar piştaxtasının ölçüləri və materialı obyektin planına, avadanlıq siyahısına və gündəlik iş axınına görə birlikdə müəyyən edilə bilər.
