Mətbəx layihəsi çox vaxt fasad rəngi və tezgah materialı ilə başlanır. Halbuki bu qərarlar sonra da dəyişdirilə bilər, mətbəxin forması isə hər şeyi əvvəlcədən müəyyən edir: yemək hazırlayarkən neçə addım atacağınızı, neçə nəfərin eyni anda işləyə biləcəyini, qabların harada saxlanacağını. Formanı seçməyin ən etibarlı yolu otağın ölçüsündən, qapı və pəncərənin yerindən və ailənin mətbəxdən necə istifadə etdiyindən başlamaqdır.
İş üçbucağı: hər formanın yoxlama meyarı
Mətbəxdə üç əsas nöqtə var: soyuducu, lavabo və ocaq. Onları birləşdirən xətlər "iş üçbucağı" adlanır. Gündəlik işdə ən çox hərəkət bu üç nöqtə arasında olur. Üçbucağın tərəfləri çox qısa olarsa, işləmək üçün tezgah yeri qalmır, çox uzun olarsa, yorucu addımlar artır. Ən çox işlənən ardıcıllıq belədir: soyuducudan məhsul götürülür, lavaboda yuyulur, aradakı tezgahda doğranır, ocaqda bişirilir. Buna görə lavabo ilə ocaq arasında ən geniş iş səthini saxlamaq məqsədəuyğundur.
Düz mətbəx
Bütün modullar bir divar boyunca düzülür. Bu forma dar və uzun mətbəxlər, studiya mənzillər və mətbəxin qonaq otağı ilə birləşdiyi planlar üçün uyğundur.
Üstünlükləri:
- Az yer tutur, otağın qalan hissəsi yemək masası üçün boş qalır.
- Layihə və quraşdırma sadədir, künc modulu problemi yoxdur.
Məhdudiyyətləri:
- Üçbucaq xəttə çevrilir; divar çox uzundursa, soyuducudan ocağa qədər məsafə artır.
- İş səthi az olur. Bunu hündür dolab sütunları, asma dolabların tavana qədər uzadılması və texnikanın sütuna yerləşdirilməsi ilə kompensasiya etmək olar.
Düz mətbəxdə lavabonun ortada, soyuducu və ocağın isə onun iki tərəfində olması hərəkəti qısaldır.
Künc mətbəx
Modullar iki qonşu divar boyunca düzülür. Bu, ən universal formadır və orta ölçülü mətbəxlərin əksəriyyətinə uyğun gəlir. Üçbucaq təbii olaraq yaranır, iş səthi düz mətbəxdən çoxdur, otağın ortasında isə masa və ya kiçik ada üçün yer qalır.
Künc mətbəxin zəif nöqtəsi küncün özüdür. Küncdəki dərin dolabın arxa hissəsinə çatmaq çətindir. Bunu həll etmək üçün xüsusi künc sistemləri — fırlanan rəflər, çəkilən səbət mexanizmləri, künc çekməcələri — nəzərdə tutulur. Küncə lavabo yerləşdirmək də yayılmış həlldir, amma bu halda lavabo arxasındakı boşluğun istifadəsi və su borularının yeri əvvəlcədən düşünülməlidir.
Küncdə daha bir incə məqam var: iki divarın birləşdiyi yerdə çekməcə və qapılar açılarkən bir-birinə və ya tutacaqlara dəyə bilər. Bunun qarşısını almaq üçün küncdə dar ara panel qoyulur. Ocağı və ya lavabonu küncə çox yaxın yerləşdirmək də narahatdır, çünki işləyən adamın dirsəyi qonşu divara dəyir.
U formalı mətbəx
Modullar üç divar boyunca yerləşir. Bu forma ən çox iş səthi və saxlama yeri verir, bir neçə nəfərin eyni vaxtda işləməsinə imkan yaradır. Üçbucağın hər nöqtəsi ayrı divarda ola bilər və hərəkət minimuma enir.
Lakin U forma kifayət qədər geniş otaq tələb edir. Qarşılıqlı tezgahlar arasındakı keçid dar olarsa, açıq çekməcə və qabyuyan qapağı hərəkəti bağlayır, iki nəfər bir-birinə mane olur. Praktikada bu keçid üçün təxminən bir metrdən az olmayan məsafə saxlanılması tövsiyə olunur, iki nəfər işləyəcəksə, daha geniş. U formada iki künc yaranır, deməli künc həlləri iki dəfə lazım olur. Qapı və pəncərə üç divardan birinə düşürsə, forma çox vaxt "yarım U"-ya çevrilir.
Otaq xüsusiyyətləri qərarı necə dəyişir
- Pəncərə: pəncərə altında lavabo gün işığında işləməyə imkan verir, amma pəncərə altlığının hündürlüyü tezgahdan aşağıdırsa, bu, əlavə həll tələb edir.
- Qapılar: mətbəxə iki qapı açılırsa, U forma çox vaxt mümkün olmur.
- Radiator və qaz borusu: modulların yerini məhdudlaşdırır.
- Havalandırma çıxışı: ocağın və aspiratorun yerini müəyyən edir.
- Yemək zonası: masa mətbəxdə olacaqsa, künc forma yer qənaəti verir.
Hansını seçmək
Qısa şəkildə: dar və ya açıq planlı məkanda düz mətbəx, orta ölçülü kvadrata yaxın otaqda künc mətbəx, geniş mətbəxdə və çox bişirən ailə üçün U forma. Otaq genişdirsə, künc mətbəxə ada və ya yarımada əlavə etmək U formanın üstünlüklərini daha açıq planla birləşdirir.
Zaferoğlu Mebel mətbəxi ölçü götürüləndən sonra layihələndirir, buna görə eyni otaq üçün düz, künc və U formalı variantları plan üzərində yan-yana qoyub müqayisə etmək mümkündür.
