Standart asma dolablar ilə tavan arasında adətən boşluq qalır. Bu boşluq ya boş qalır və toz yığır, ya da qutular, bayram qabları və nadir istifadə olunan əşyalar üçün təsadüfi anbara çevrilir. Tavana qədər qalxan mətbəx dolabları bu məsələni kökündən həll edir: mətbəx divarı vahid, səliqəli səth kimi görünür, saxlama həcmi isə xeyli artır. Bununla belə, hündür dolablar planlaşdırmada əlavə suallar doğurur: yuxarı cərgəyə necə çatılacaq, ağırlıq necə daşınacaq, tavan və divar düz deyilsə nə edilməli.
Üstünlüklər: yer və görünüş
Tavana qədər dolabların ən açıq üstünlüyü əlavə saxlama yeridir. Kiçik mətbəxdə bu, bəzən ayrıca anbar şkafının əvəzini verir. Yuxarı cərgədə mövsümi qablar, iri qazanlar, ehtiyat ərzaq, bayram servizləri saxlanıla bilər.
İkinci üstünlük gigiyenadır. Dolabın üstü ilə tavan arasında boşluq olmadıqda orada toz və mətbəx yağı yığılmır. Standart dolabların üstünü təmizləmək pilləkən tələb edir və çox vaxt unudulur.
Üçüncü üstünlük vizual effektdir. Tavana qədər qalxan fasadlar şaquli xətləri uzadır və tavanı optik olaraq daha hündür göstərir. Mətbəx «mebel dəsti» kimi deyil, memarlığın bir hissəsi kimi, divara inteqrasiya olunmuş görünür.
Yuxarı cərgəyə çatmaq
Tavana qədər dolabların əsas praktik məsələsi yuxarı cərgənin əlçatanlığıdır. Bir neçə həll mövcuddur:
- Yuxarıya doğru qalxan qapı mexanizmləri: qapı açıq vəziyyətdə sabit qalır və əli sərbəst buraxır.
- Nadir istifadə olunan əşyaların yuxarı, gündəlik əşyaların isə aşağı cərgədə saxlanması prinsipi.
- Mətbəxdə saxlanan kiçik, sabit qatlanan pilləkən; onun üçün plintus çekməcəsində və ya dar dolabda yer ayırmaq olar.
- Yuxarı cərgədə dərin rəflər əvəzinə çəkilən qutular, əşyaların ön tərəfə gətirilməsi üçün.
Yuxarı cərgəyə ağır əşyalar qoymamaq vacibdir. Hündürlükdən ağır qazan və ya qab endirmək təhlükəlidir.
İki cərgəli, yoxsa hündür tək qapı
Tavana qədər dolablar iki əsas üsulla qurulur. Birincisi, iki cərgəli sistemdir: aşağıda standart hündürlükdə asma dolab, üstündə isə daha alçaq ikinci cərgə. Bu, yuxarı cərgənin ayrıca açılmasına imkan verir, qapılar kiçik və yüngül olur.
İkincisi, bütün hündürlükdə tək qapıdır. Bu variant daha minimalist görünür, amma hündür qapının açılması üçün daha çox yer lazımdır, qapı ağırlaşır və əyilməyə meylli olur. Hündür qapılarda əlavə menteşə və düzləşdirici mexanizmlər istifadə edilir.
İki cərgəli sistemdə üst cərgənin fasadlarında alt cərgə ilə eyni vertikal bölgünü saxlamaq kompozisiyanı səliqəli edir.
Tavan, divar və bərkidilmə
Hündür dolablar divara ciddi yük düşürür. Dolab dolu olduqda onun çəkisi xeyli artır, ona görə bərkidilmə divarın materialına uyğun seçilməlidir. Beton və kərpic divarlar bu yükü yaxşı daşıyır, gipskarton divarlarda isə əvvəlcədən daxili karkas və ya xüsusi bərkidicilər planlaşdırılmalıdır. Montaj relsi yükü divar boyu bərabər paylayır və dolabların tənzimlənməsini asanlaşdırır.
Tavan nadir hallarda mükəmməl düz olur. Bir neçə millimetr, bəzən santimetrlər fərq normal haldır. Bu fərqi gizlətmək üçün dolabın üstü ilə tavan arasına kəsilərək uyğunlaşdırılan əlavə zolaq qoyulur. Zolağın rəngi fasadla eyni seçilir və tavana dəyən hissə tamamilə bağlanır.
Asma tavan olan mətbəxdə dolabların gərgin tavana və ya gipskarton tavana bərkidilməsi yolverilməzdir. Yük yalnız divara ötürülməlidir.
Havalandırma, aspirator və işıq
Tavana qədər dolablar planlaşdırılarkən aspiratorun hava kanalı mütləq nəzərə alınır. Kanal dolabın içindən keçirsə, onun üçün yer və texniki qapaq ayrılır, dolabın həmin hissəsi saxlama üçün məhdud olur. Kanalın mövqeyi layihədən əvvəl dəqiqləşdirilməlidir.
Dolabların içindəki işıq, xüsusən yuxarı cərgədə, axtarışı asanlaşdırır. Qapı açılanda yanan sensorlu LED zolaq ən praktik həldir. Asma dolabların altında işçi səthi işıqlandıran LED isə hündür dolabların yaratdığı kölgəni aradan qaldırır.
Nə vaxt uyğun deyil
Tavanı çox hündür olan köhnə binalarda tavana qədər dolablar yuxarı cərgəni praktik olaraq əlçatmaz edə bilər. Belə hallarda yuxarıda açıq dekorativ zolaq saxlamaq və ya dolabların üstünü bağlı qapaqla bitirmək daha məntiqlidir. Mətbəx qonaq otağı ilə birləşibsə, tam tavana qədər qapalı divar məkanı ağırlaşdıra bilər; bu zaman bir hissədə açıq rəflər balans yaradır.
Zaferoğlu Mebel mətbəxlərində Blum mexanizmləri işlədilir. Tavana çatan dolablarda sıraların necə bölünəcəyi və yuxarı cərgəyə hansı qaldırıcı mexanizmin düşəcəyi mətbəx ölçüləndən sonra seçilir.
