Rəqəmsallaşmaya baxmayaraq, bir çox ofisdə kağız sənəd hələ də gündəlik işin hissəsidir: müqavilələr, mühasibat sənədləri, kadr qovluqları, layihə materialları. Onlar masaların üstünə yığılanda iş sahəsi daralır, lazım olan kağız axtarılır, məxfi sənədlər isə hamının gözü qarşısında qalır. Sənəd saxlama sisteminin düzgün qurulması üçün əvvəlcə sənədləri istifadə tezliyinə görə bölmək, sonra hər qrup üçün uyğun mebel seçmək lazımdır.
Üç səviyyəli yanaşma
Ofisdəki sənədləri adətən üç qrupa bölmək olar:
- Gündəlik iş sənədləri: işçinin hər gün və ya həftədə bir neçə dəfə istifadə etdiyi qovluqlar.
- Aktiv arxiv: cari ilin və ya cari layihələrin sənədləri, vaxtaşırı müraciət olunan materiallar.
- Uzunmüddətli arxiv: qanunvericiliyə görə saxlanmalı olan, amma nadir hallarda açılan sənədlər.
Hər səviyyə fərqli yerdə saxlanılır. Gündəlik sənədlər əl altında, aktiv arxiv şöbənin daxilində, uzunmüddətli arxiv isə ayrıca otaqda və ya anbarda olur. Bu bölgü iş masalarını boşaldır və ofisdə dağınıqlığın qarşısını alır. Sənədlərin bir səviyyədən digərinə keçməsi üçün sadə qayda da müəyyən edilməlidir: məsələn, il bitəndə aktiv arxiv qovluqları etiketlənib uzunmüddətli arxivə köçürülür. Belə qayda olmadıqda şöbə şkafları tez dolur və yeni mebel ehtiyacı yaranır.
Mobil tumbalar: iş yerində saxlama
İş masasının altında və ya yanında dayanan mobil tumba gündəlik sənədlər üçün əsas mebeldir. Adətən üç çekməcəli olur: üst dayaz çekməcədə dəftərxana ləvazimatı, ortada kağızlar, ən aşağıda isə asma qovluqlar üçün dərin çekməcə. Asma qovluq sistemi sənədləri şaquli vəziyyətdə saxlayır və etiketlər yuxarıdan oxunur.
Tumbanın mərkəzləşdirilmiş kilidi bütün çekməcələri bir açarla bağlayır. Təkərlər tumbanı təmizlik zamanı və ya masa yerini dəyişəndə asan hərəkət etdirməyə imkan verir, amma işləyərkən sabit durması üçün təkərlərin ən azı ikisi kilidlənən olmalıdır. Tumbanın hündürlüyü masanın altına sığmalı, dizlər üçün yer saxlanmalıdır.
Qovluq şkafları: şöbə səviyyəsi
Aktiv arxiv üçün hündür və ya orta hündürlüklü qovluq şkafları istifadə olunur. Şkafın daxili ölçüləri qovluq ölçülərinə görə hesablanmalıdır: standart arxiv qovluqları rəfdə şaquli dayanır, ona görə rəflərin arasındakı hündürlük və dərinlik onları sıxmadan yerləşdirməlidir. Səhv hesablanmış rəflərdə qovluq ya sığmır, ya da çox boşluq qalır.
Qapı növü də vacibdir. Yellənən qapılar şkafın bütün içini göstərir, sürüşən qapılar dar keçidlərdə yer qənaət edir, jalüz qapılar isə yuxarı qalxaraq şkafın üstünə yığılır. Məxfi sənədlər üçün bütün şkaflar kilidlənməlidir. Açıq rəflər yalnız ictimai məlumat, kataloq və məlumat kitabçaları üçün uyğundur.
Arxiv otağı: yük və sıxlıq
Uzunmüddətli arxiv üçün ayrıca otaq ayrılırsa, orada estetikadan çox tutum və davamlılıq önəmlidir. Kağız ağırdır, dolu qovluqlarla yüklənmiş rəf böyük çəki daşıyır. Rəflərin qalınlığı, aralığı və dayaqları bu yükə görə seçilir. Uzun rəflərdə əyilmənin qarşısını almaq üçün ara dayaqlar və ya metal karkas lazımdır.
Sıx arxivlər üçün relslər üzərində hərəkət edən mobil stellajlar istifadə olunur. Onlar keçidləri yalnız lazım olan yerdə açaraq eyni sahədə daha çox rəf yerləşdirməyə imkan verir. Belə sistemlər döşəmənin yük daşıma qabiliyyətinə görə planlaşdırılmalıdır.
Təhlükəsizlik və mühafizə
Sənəd saxlama həm də məlumatın qorunması məsələsidir. Kadr, maliyyə və müqavilə sənədləri üçün ayrıca kilidli şkaf, açarların kimdə olduğunun qeydə alınması və girişin məhdudlaşdırılması vacibdir. Çox dəyərli sənədlər üçün xüsusi odadavamlı seyflər mövcuddur; adi mebel şkafı bu funksiyanı yerinə yetirmir.
Arxiv otağında rütubət və birbaşa günəş işığı kağıza zərər verir. Otaq havalandırılmalı, rəflər isə su borularının və radiatorların yanında yerləşdirilməməlidir. Hündür şkaflar divara bərkidilməlidir: dolu şkafın aşması ciddi xəsarət riski yaradır.
Planlama üçün sadə addımlar
Mebel sifarişindən əvvəl mövcud sənəd həcmini ölçmək faydalıdır: neçə metr qovluq var, hər il nə qədər artır. Bu rəqəm şkafların sayını və gələcək üçün ehtiyat yeri hesablamağa imkan verir. Sonra hər şöbənin gündəlik və aktiv arxiv ehtiyacı ayrıca müəyyən edilir.
Ofisin arxivini Zaferoğlu Mebel-ə sifariş edərkən təxminən neçə metr qovluq saxlanacağını və otaqların planını bildirmək tumbaların, qovluq şkaflarının və arxiv rəflərinin ölçüsünü dəqiq hesablamağa imkan verir.
