Qonaqlar gedəndən sonra jurnal masasının üzərində ağımtıl dairə, TV stendinin kənarında isə nəmdən qabarmış kənar lenti görmək çox tanış mənzərədir. Bu zədələr bir anda yaranır, aradan qaldırılması isə çox vaxt mümkün olmur və ya səthin yenilənməsini tələb edir. Yaxşı xəbər odur ki, onların demək olar ki, hamısının qarşısını sadə vərdişlər və düzgün material seçimi ilə almaq olur.
İsti izlər niyə yaranır
İsti qab səthə qoyulduqda iki proses baş verir. Birincisi, yüksək temperatur lak və ya plastik örtüyü yumşaldır və onun strukturunu dəyişir. İkincisi, qabın dibindəki və ya havadakı nəm isti örtüyün altına keçir. Nəticədə səthdə ağ və ya bulanıq dairə qalır.
Müxtəlif səthlər istiyə müxtəlif cür reaksiya verir:
- laklı təbii ağac və şpon istiyə həssasdır, ağ ləkələr ən çox burada görünür;
- laminatlı lövhələrin üst qatı müəyyən qədər davamlıdır, lakin qaynar qazan və ütü kimi yüksək temperatur rəngin dəyişməsinə və ya qabarmağa səbəb ola bilər;
- akril və parlaq plastik örtüklər istidən deformasiyaya uğraya və parıltısını itirə bilər;
- daş və keramik səthlər istiyə daha davamlıdır, lakin kəskin temperatur fərqi bəzi hallarda çat yarada bilər.
Ona görə də istiyə davamlılığı hər material üçün ayrıca qiymətləndirmək lazımdır; bir səthə qoyulan qazanın digərinə də zərərsiz olacağını düşünmək olmaz.
Su halqaları və nəmin zərəri
Soyuq içki olan stəkanın xarici səthində kondensat yığılır və aşağı axıb masanın üzərində halqa yaradır. Qısa müddətdə silinən su adətən iz buraxmır. Lakin bir neçə saat qalan su lakın mikroçatlarından içəri keçə bilər.
Nəmin əsas təhlükəsi kənarlardadır. Laminatlı lövhənin üst səthi suya kifayət qədər davamlıdır, amma onun kənarı yalnız lentlə qorunur. Kromka zədələnibsə və ya yapışqan xətti bütöv deyilsə, su lövhənin içinə hopur və material şişir. Şişmiş lövhəni əvvəlki halına qaytarmaq mümkün deyil. Buna görə mətbəx, vanna otağı və çiçək qablarının qoyulduğu yerlərdə kənarların vəziyyətinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.
Gündəlik qoruyucu vərdişlər
Ən effektiv qorunma sadə əşyalarla başlayır:
- stəkan və fincan altlıqları, xüsusən soyuq içkilər və isti çay üçün;
- qazan və tava üçün taxta, mantar və ya silikon altlıqlar;
- çiçək qablarının altında sızmayan boşqab və ya kiçik qoruyucu lövhə;
- yemək masasında süfrə və ya plasmat, xüsusən uşaqlı ailələrdə;
- tökülən mayeni dərhal quru əski ilə hopdurmaq, sürtməmək.
Altlıqların özü də düzgün seçilməlidir. Rezin və ya bəzi plastik altlıqlar uzun müddət eyni yerdə qaldıqda lakla reaksiyaya girib iz buraxa bilər. Keçə və ya mantar altlıqlar bu baxımdan daha təhlükəsizdir.
Material seçimində qərarlar
Zədə riski yüksək olan zonalar üçün mebel sifariş edərkən materialı istifadə ssenarisinə görə seçmək faydalıdır. Məsələn, qonaq otağında çay-qəhvə tez-tez qoyulan jurnal masası üçün laklı şpon əvəzinə davamlı laminat və ya daş səth daha praktik ola bilər. Mətbəxdə isti qabların qoyulacağı zona planlaşdırılarkən bişirmə səthinin yanında istiyə davamlı sahə saxlamaq vacibdir.
Kənarların emalı da seçimin bir hissəsidir. Yapışqan xətti nazik və bütöv olan kənar lenti nəmin içəri keçməsinə qarşı ən yaxşı maneədir. Nəm zonalarda aşağı kənarların, yəni döşəməyə yaxın hissələrin də bağlı olmasını yoxlamaq lazımdır.
İz yarandıqda nə etməli
Əgər ağ dairə laklı səthdə yaranıbsa, bəzən nəm lakın üst qatında qaldığı üçün zamanla özü azalır. Bu halda səthi quru və havalı saxlamaq kifayət edə bilər. Evdə geniş yayılmış "sirkələr" (ütü, diş pastası, spirt) risklidir: onlar ləkəni aradan qaldırmaq əvəzinə lakı daha da zədələyə bilər. Xüsusən qiymətli və ya təbii ağac səthlərdə bu cür təcrübələrdən qaçmaq daha düzgündür.
Laminat və ya plastik səthdə istidən rəng dəyişməsi və ya qabarma yaranıbsa, bu adətən geri dönməzdir və hissənin dəyişdirilməsi tələb olunur. Şişmiş kənar üçün də eyni qayda keçərlidir.
Zaferoğlu Mebel fərdi sifarişlərdə material seçimini mebelin harada və necə istifadə olunacağına görə müzakirə edir. Sifariş zamanı hansı səthə isti qab, çiçək və ya içki qoyulacağını qeyd etmək, səthin və kənarların buna uyğun seçilməsinə kömək edir.
