Bir neçə il pəncərənin qarşısında duran divanın yastığını çevirəndə fərq açıq görünür: üzə baxan tərəf solğun, alt tərəf isə ilk günkü rəngdədir. Ağac masada uzun müddət eyni yerdə qalan güldanın altında isə ətrafdan fərqli rəngdə ləkə yaranır. Bu dəyişikliklərin əsas səbəbi günəş işığıdır. Onu tam dayandırmaq mümkün deyil, amma xeyli yavaşlatmaq olar.
İşıq materiala necə təsir edir
Günəş işığında ultrabənövşəyi şüalar ən dağıdıcı hissədir, lakin görünən işıq və istilik də rolunu oynayır. Şüalar parçanın boyasındakı molekulları parçalayır, rəng zəifləyir. Ağacda isə təbii maddələr işığın təsiri ilə kimyəvi dəyişikliyə uğrayır: bəzi növlər tündləşir, bəziləri açılır və ya saralır. Lak və digər örtüklər də zamanla saralıb kövrəkləşə bilər.
Vacib bir nüans: adi pəncərə şüşəsi ultrabənövşəyi şüaların bir hissəsini saxlayır, amma hamısını yox. Ona görə şüşənin arxasında duran mebel də solur, sadəcə açıq havadakından yavaş.
Parçalar: hansı daha tez solur
Parçanın işığa davamlılığı liflərin növündən və boyama üsulundan asılıdır:
- Təbii liflər — pambıq, kətan, ipək — adətən günəşə daha həssasdır, xüsusən parlaq və tünd rənglərdə.
- Sintetik liflər — poliester, akril — çox vaxt daha davamlıdır. Boya lifin özünə istehsal zamanı qatılanda, yəni kütləvi boyamada, rəng lifin içində olduğu üçün solma xeyli yavaşlayır.
- Məxmər və velür kimi xovlu parçalarda solma ilə yanaşı xovun istiqaməti də dəyişə bilər, bu da rəngin qeyri-bərabər görünməsinə səbəb olur.
- Təbii dəri günəşdə həm rəngini itirir, həm də quruyub çatlaya bilər.
Parça seçərkən istehsalçının işığa davamlılıq göstəricisini soruşmaq faydalıdır. Beynəlxalq praktikada bu göstərici adətən mavi yun şkalası üzrə verilir; rəqəm yüksək olduqca parça işığa daha davamlıdır.
Ağac, şpon və lövhə səthləri
Massiv ağac və şpon işığa ən çox reaksiya verən səthlərdir. Albalı ağacı zamanla tündləşir, qoz bir az açılır, palıd sarımtıl çalar ala bilər. Bu proses xüsusən ilk aylarda nəzərəçarpacaqdır. Ona görə yeni ağac masanın üzərinə qoyulan əşyaları ara-sıra yerindən tərpətmək məsləhətdir, əks halda onların «kölgəsi» səthdə qalar.
Laminatlı lövhə və HPL səthlərdə dekor təbəqəsi adətən işığa daha davamlıdır, amma tam immun deyil. Boyalı fasadlarda isə ağ və açıq tonlar sarala, tünd və doyğun tonlar isə solğunlaşa bilər. Eyni mətbəxdə günəş düşən və düşməyən fasadlar arasında illər ərzində fərq yarana bilər.
Pəncərə tərəfində qoruma
Ən effektiv qoruma işığın mebelə çatmazdan əvvəl azaldılmasıdır:
- Pərdə və jalüz. Günortanın ən güclü saatlarında bağlanan qalın pərdə və ya rulo jalüz ən sadə həlldir. Tül işığı yayır, amma şüanı tam saxlamır.
- Şüşə üzərində plyonka. Ultrabənövşəyi şüanı saxlayan şəffaf plyonkalar görünüşü dəyişmədən təsiri azaldır.
- Enerji qənaətli şüşə paketləri. Bəzi müasir şüşə paketləri həm istiliyi, həm də ultrabənövşəyi şüaların bir hissəsini saxlayır; pəncərə dəyişdirilərkən bu xüsusiyyəti soruşmaq olar.
- Xarici kölgəlik. Günəşli tərəfdə tent və ya xarici jalüz işığı otağa daxil olmadan azaldır.
Yerləşdirmə və gündəlik vərdişlər
Mebelin yeri seçilərkən günəşin gün ərzində otağın hansı hissəsinə düşdüyünü müşahidə etmək lazımdır. Tünd və doyğun rəngli yumşaq mebeli birbaşa şüa zonasından kənarda saxlamaq, pəncərə önünə isə açıq, neytral tonlu və ya işığa davamlı parçalı mebel qoymaq məntiqlidir.
Sadə vərdişlər də fərq yaradır:
- divan yastıqlarını müntəzəm çevirin və yerlərini dəyişin;
- masa və komod üzərindəki dekorativ əşyaları arabir tərpədin;
- xalçanı dövri olaraq döndərin;
- boş qalan otaqlarda gün ərzində pərdələri bağlayın.
Solma artıq başlayıbsa
Solmuş parçanın rəngini evdə bərpa etmək çətindir. Çıxarılan üzlükdürsə, yeni üzlük tikmək ən etibarlı yoldur. Ağac səthlərdə kiçik rəng fərqləri zamanla, səth bərabər işıq aldıqca özü yumşala bilər; dərin dəyişikliklərdə isə səthin cilalanıb yenidən örtülməsi lazım gəlir.
Zaferoğlu Mebel yumşaq mebel və fasad materiallarını seçərkən mebelin duracağı yerin işıq şəraitini nəzərə almağı tövsiyə edir; günəşli otaq üçün daha davamlı parça və səth variantlarını sifariş mərhələsində müzakirə etmək mümkündür.
