Mətbəxdə bişirilən hər yemək havaya xırda yağ damcıları və buxar buraxır. Onların bir hissəsini aspirator tutur, qalanı isə ən yaxın səthlərə — ocağın üstündəki asma dolablara, yanındakı fasadlara və tutacaqların ətrafına çökür. Əvvəlcə görünməyən nazik təbəqə zamanla yapışqanlı olur, toz tutur və fasadın rəngini tutqunlaşdırır. Bu təbəqəni vaxtında təmizləmək həm asandır, həm də fasadın görünüşünü illərlə qoruyur; gecikdirildikdə isə daha güclü vasitələrə ehtiyac yaranır ki, bu da səthə zərər verə bilər.
Yağ və buxar ən çox harada toplanır
Ən çox təsirə məruz qalan zonalar əvvəlcədən məlumdur. Ocağın üstündəki və yanlarındakı asma dolabların alt kənarı və fasadları yağı birbaşa qəbul edir. Çaydan, çoxfunksiyalı bişirici və ya qəhvə maşınının üstündəki dolab isə hər gün isti buxarla təmasda olur. Qabyuyan maşın bişmə proqramı bitəndən dərhal sonra açılanda çıxan buxar yuxarıdakı işçi səthin kənarına və yanındakı fasadların alt hissəsinə vurur.
Tutacaqlar və fasadların əl dəyən yerləri isə yağlı barmaq izlərinin toplandığı yerdir. Tutacaqsız fasadlarda bu izlər fasadın kənarında, frezerlənmiş tutma yerində görünür.
Gündəlik təmizləmə: sadə vasitə kifayətdir
Gündəlik qulluq üçün bahalı xüsusi məhsul lazım deyil. Ilıq su, bir neçə damcı yumşaq qab yuyucu vasitə və yumşaq mikrofiber dəsmal əksər fasadlar üçün ən təhlükəsiz seçimdir. Dəsmal yaş yox, yaxşıca sıxılmış olmalıdır. Silindikdən sonra səthi quru dəsmalla qurulamaq ləkə və su izlərinin qalmasının qarşısını alır.
Ən təsirli vərdiş ocaqda yemək bişdikdən sonra, fasad hələ ilıq ikən yaxındakı səthləri silməkdir. Təzə yağ asanlıqla götürülür, bir neçə gün qalan yağ isə oksidləşib yapışqanlı olur. Həftədə bir dəfə bütün fasadları, o cümlədən tutacaqları və dolabların alt kənarlarını silmək kifayətdir.
Fasadın növünə görə fərqlər
- Laminatlı lövhə və plastik üzlük — ən dözümlü səthlərdir; yumşaq sabunlu su ilə yaxşı təmizlənir. Tutqun laminatda yağ izi daha az görünür, amma teksturasında toplana bilər, ona görə dəsmalı teksturanın istiqamətində hərəkət etdirmək faydalıdır.
- Parlaq akril və ya parlaq plastik — yağ və barmaq izi dərhal görünür. Abraziv vasitə və sərt tərəfli süngər cızıq qoyur; yalnız mikrofiber istifadə edin.
- Boyalı MDF — boya qatı möhkəmdir, lakin spirt və həlledicili təmizləyicilər onu tutqunlaşdıra bilər. Yumşaq sabunlu su və dərhal qurulama ən yaxşı yoldur.
- Təbii şpon — su ilə çox isladılmamalıdır. Az nəmli dəsmal, sonra quru silmə; mütəmadi olaraq istehsalçının tövsiyə etdiyi qulluq vasitəsi.
Hansı fasad olursa olsun, yeni təmizləyici vasitəni əvvəlcə görünməyən kiçik bir yerdə sınamaq sadə, amma çox faydalı qaydadır.
Nədən çəkinmək lazımdır
Fasadların çoxu yağdan yox, yanlış təmizləmədən zədələnir. Aseton, benzin, ağardıcı, xlorlu vasitələr, abraziv tozlar və metal qırıntılı süngərlər səthi cızır, rəngi dəyişdirir və ya laku tutqunlaşdırır. Buxarlı təmizləyicini fasada, xüsusən kənarlara və birləşmə yerlərinə tutmaq da təhlükəlidir: isti buxar kənar lentinin yapışqanını yumşalda, lövhəyə nəm keçirə bilər.
Köhnə, qalınlaşmış yağ təbəqəsini bir dəfəyə qazımaq əvəzinə sabunlu məhlulu dəsmalla səthə qoyub bir-iki dəqiqə gözləmək, sonra yumşaq hərəkətlə silmək daha təhlükəsizdir. Lazım gələrsə, proses bir neçə dəfə təkrarlanır. Ancaq fasadı su ilə isladıb uzun müddət saxlamaq olmaz.
Kənarları buxardan qorumaq
Buxarın ən böyük təhlükəsi fasad səthinə yox, kəsik kənarlara və kənar lentinin birləşmə xəttinə düşməsidir. Nəm bu yerdən lövhənin içinə keçərsə, material şişə bilər və bu artıq təmizləmə ilə aradan qalxmır. Bir neçə vərdiş riski xeyli azaldır:
- çaydanı və qəhvə maşınını birbaşa asma dolabın altında deyil, açıq yerdə işlətmək;
- qabyuyan maşını proqram bitdikdən bir müddət sonra, buxar azalandan sonra açmaq;
- bişirmə zamanı aspiratoru işə salmaq və onun filtrlərini müntəzəm təmizləmək;
- buxar düşən kənarları bişirmədən sonra quru dəsmalla silmək.
Aspiratorun filtri yağla dolduqda cihaz havanı pis çəkir və yağın böyük hissəsi yenidən mebelin üzərinə çökür. Filtrlərin təmizlənmə və ya dəyişdirilmə müddəti aspiratorun təlimatında göstərilir.
Qısa qulluq planı
- Hər bişirmədən sonra: ocaq ətrafındakı fasadları və tutacaqları silmək.
- Həftədə bir: bütün fasadlar və dolabların alt kənarları, quru qurulama ilə.
- Ayda bir: aspirator filtrlərinin vəziyyətini yoxlamaq.
- Mütəmadi: kənar lentinin birləşmə xəttində açılma və ya qabarma varmı, baxmaq.
Zaferoğlu Mebel mətbəx mebelini fərdi layihə üzrə hazırlayır. Fasad materialını seçərkən mətbəxdə nə qədər bişirildiyini və qulluğa nə qədər vaxt ayırmağa hazır olduğunuzu nəzərə almaq, illər sonra da təmiz görünən mətbəx əldə etməyə kömək edir.
