Tavana qədər qarderob quraşdırılıb, qapılar düz dayanır, hər şey qaydasındadır. Bir neçə ay sonra isə qapılardan birinin alt küncü qonşu qapıya sürtünməyə başlayır, yuxarıda aralıq genişlənir, qapı bağlananda səs çıxarır. Menteşələr tənzimlənir, amma problem tez qayıdır. Belə hallarda səbəb çox vaxt menteşənin keyfiyyətində deyil, onların sayında və yerləşməsindədir. Hündür və ağır fasadlar üçün menteşə sayı təsadüfi seçilməməlidir.
Menteşəyə nə təsir edir
Menteşəli qapı öz çəkisini menteşələr vasitəsilə korpusun yan divarına ötürür. Qapı açıq olanda bu yük daha da artır, çünki qapı rıçaq kimi işləyir və ən çox yuxarı menteşəni dartır. Menteşə sayına dörd amil təsir edir:
- Qapının hündürlüyü: qapı uzandıqca rıçaq effekti və əyilmə meyli artır.
- Qapının çəkisi: materialdan və qalınlıqdan asılıdır.
- Qapının eni: enli qapı menteşədən daha uzaqda böyük çəki yaradır.
- İstifadə tezliyi: gündə dəfələrlə açılan qapı menteşəni daha çox yükləyir.
Hündürlüyə görə təxmini orientir
Furnitura istehsalçılarının cədvəllərində qapının hündürlüyünə və çəkisinə görə tövsiyə olunan menteşə sayı verilir. Orta çəkili adi lövhə fasad üçün tez-tez rast gəlinən təxmini orientir belədir: təxminən 90 sm-ə qədər hündürlükdə iki menteşə, 90 sm-dən 160 sm-ə qədər üç, 160 sm-dən 200 sm-ə qədər dörd, 200 sm-dən 240 sm-ə qədər isə beş menteşə. Qapı ağır və ya enlidirsə, say artırılır.
Bu rəqəmlər yalnız başlanğıc nöqtəsidir. Konkret menteşə modeli üçün istehsalçının öz cədvəlinə baxmaq lazımdır, çünki menteşənin konstruksiyası və materialı onun daşıya biləcəyi yükü dəyişir.
Ağır materiallar: şüşə, güzgü, bərk ağac
Eyni ölçülü iki qapı çəkisinə görə kəskin fərqlənə bilər. Qalın MDF üzərində boyalı fasad, çərçivəli şüşə fasad, güzgü ilə üzlənmiş qapı və ya bərk ağac qapı adi laminatlı lövhə qapıdan xeyli ağırdır. Belə qapılar üçün:
- Menteşə sayı hündürlük cədvəlindən artıq götürülür.
- Ağır qapılar üçün nəzərdə tutulmuş, daha möhkəm menteşə modelləri seçilir.
- Alüminium çərçivəli və şüşə qapılarda profilə və ya şüşəyə uyğun xüsusi menteşələr istifadə olunur.
- Korpusun yan divarı kifayət qədər qalın və möhkəm olmalıdır ki, bərkidicilər yükü saxlasın.
Çox ağır və hündür qapılarda bəzən menteşəli qapı əvəzinə sürüşən qapı sistemi daha etibarlı seçim olur, çünki yük yuxarı və ya aşağı relsə paylanır.
Menteşələrin yerləşməsi
Menteşə sayı qədər onların yeri də önəmlidir. Yuxarı və aşağı menteşə qapının kənarlarına yaxın, amma kənar lentinin və lövhə kənarının zəifləmədiyi məsafədə qoyulur. Aradakı menteşələr bərabər paylanır. Qarderobun daxilində rəf və ya asılqan borusu menteşə yerinə düşürsə, menteşənin yeri bir qədər dəyişdirilir, çünki menteşə ilə rəf eyni nöqtədə ola bilməz.
Qapının üst hissəsi ən çox yük altında olduğu üçün bəzi hallarda yuxarı hissədə menteşələr bir-birinə daha yaxın yerləşdirilir.
Tənzimləmə və amortizator
Müasir menteşələr üç istiqamətdə tənzimlənir: yan tərəfə, dərinliyə və hündürlüyə. Quraşdırmadan sonra bütün menteşələrin eyni istiqamətdə tənzimlənməsi vacibdir. Yalnız bir menteşəni sıxıb digərlərini boş buraxmaq yükü bir nöqtəyə toplayır və tez sallanmaya səbəb olur.
Amortizatorlu, yumşaq bağlanan menteşələr ağır qapının zərbə ilə bağlanmasının qarşısını alır. Hündür qapıda bütün menteşələrə amortizator lazım olmaya bilər: bağlanma sürəti istənilən səviyyəyə çatana qədər bir neçə amortizatorlu menteşə kifayət edə bilər.
Sallanma başlayanda
- Menteşə vintlərinin boşalıb-boşalmadığını yoxlayın.
- Bütün menteşələri eyni ardıcıllıqla yenidən tənzimləyin.
- Problem təkrarlanırsa, menteşə sayının qapının ölçüsünə uyğun olub-olmadığını yoxlayın.
- Yan divarda vint yerləri zədələnibsə, usta ilə məsləhətləşin.
Sifariş mərhələsində menteşə sayını soruşmaq həm də gələcək xərclərin qarşısını alır. Qapı quraşdırıldıqdan sonra əlavə menteşə qoymaq mümkündür, lakin bunun üçün həm fasadda, həm də yan divarda yeni yerlər açılmalıdır. Rəngli və ya parlaq fasadda əvvəlki deşiklərin izi qalarsa, onu tam gizlətmək çətindir. Ona görə sayı əvvəlcədən, ehtiyat payı ilə müəyyən etmək daha düzgündür.
Zaferoğlu Mebel qarderob və mətbəx mebelində Blum kimi brendlərin furniturasından istifadə edir. Hündür və ağır fasadlar üçün menteşə sayı və modeli qapının ölçüsünə, materialına və istehsalçının göstərişlərinə görə layihə mərhələsində seçilir.
