Tutacaqsız mətbəx təmiz xətləri və sakit görünüşü ilə seçilir. Bunu əldə etməyin bir neçə yolu var: basaraq açılan mexanizmlər, fasadın üst kənarında frezlənmiş tutacaq və ya korpusa inteqrasiya olunmuş profil. Sonuncu variant çox vaxt Gola adı ilə tanınır. Adı İtaliyada yaranmış konkret sistemdən gəlsə də, bu gün oxşar profilləri müxtəlif istehsalçılar hazırlayır.
Gola sistemi necə işləyir
Profil fasadın yuxarı və ya yan kənarı boyunca korpusa bərkidilən alüminium kanaldır. Fasad profilin qarşısında bir az aşağıda bitir və arxada barmaq yerləşə biləcək girinti qalır. Qapını və ya çekməcəni açmaq üçün barmaq bu girintiyə salınır və fasadın kənarından tutulur. Nəticədə fasadlarda heç bir çıxıntı olmur, bütün mətbəx boyunca isə nazik kölgə xətti görünür.
Əsas profil növləri:
- Yuxarı üfüqi profil (L formalı). Alt dolabların ən üst sırasında, tezgahın altında keçir.
- Ara üfüqi profil (C formalı). İki çekməcə sırasının arasında yerləşir və hər ikisinə tutmaq imkanı verir.
- Şaquli profil. Hündür sütunlarda və soyuducu modulunda qapının yan kənarı boyunca gedir.
- Asma dolablar üçün. Adətən ayrıca profil yox, fasadın aşağı kənarını korpusdan bir az uzun etmək və ya altdan tutulan fasad həlli istifadə olunur.
Planlaşdırmada nəyi nəzərə almaq
Gola profili sonradan əlavə edilən aksesuar deyil, korpusun konstruksiyasına təsir edir. Profil yan divarlarda xüsusi kəsiklər tələb edir, fasadların hündürlüyü isə adi mətbəxlə müqayisədə profilin ölçüsü qədər qısalır. Bu səbəbdən bir neçə məqam layihənin əvvəlində həll olunmalıdır:
- Çekməcə bölgüsü. Hər ara profil fasad hündürlüyündən bir qədər yer götürür. Üç çekməcəli modulda bu, çekməcələrin daxili hündürlüyünü azaldır.
- Qabyuyan maşın. Tam inteqrasiya olunan qabyuyan maşının fasadı mətbəxin ümumi xəttinə uyğun olmalıdır. Maşının hündürlüyü və fasad bağlanma sisteminin profil ilə uyğunluğu əvvəlcədən yoxlanılır.
- Soba. Quraşdırılmış soba modulunda profil xətti qırılır, soba paneli ilə yuxarıdakı xəttin hizalanması planlaşdırılmalıdır.
- Künc modulları. Profillərin künc birləşmələri xüsusi elementlərlə bağlanır; düz kəsilmiş uclar həm görünüşü, həm də təmizliyi pisləşdirir.
- Tezgah qalınlığı və çıxıntısı. Profilin üstündəki tezgah fasadla düzgün hizalanmalıdır ki, barmaq girintisi rahat qalsın.
Rəng və material seçimi
Profil adətən anodlaşdırılmış alüminium, qara və ya ağ toz boyalı olur, bəzi istehsalçılar qızılı və tünd bürünc çalarlar da təklif edir. İki yanaşma var: profil fasadla eyni rəngdədirsə, xətt demək olar ki, itir və mətbəx monolit görünür; kontrast rəngdədirsə, üfüqi xətlər dizaynın aparıcı elementinə çevrilir. Tünd mat fasadlarda qara profil, açıq fasadlarda isə alüminium və ya ağ profil daha yumşaq keçid verir.
Gündəlik istifadədə üstünlüklər və çatışmazlıqlar
Tutacaqsız səth paltarın ilişməsinin qarşısını alır, xüsusən dar mətbəxdə və uşaqlı ailədə bu hiss olunur. Fasadları silmək asanlaşır, çünki tutacaq ətrafında yığılan çirk yoxdur.
Digər tərəfdən bəzi nüanslar var:
- profilin daxilinə qırıntı və toz düşür, onu vaxtaşırı nəm parça ilə silmək lazımdır;
- barmaqla tutulan fasad kənarı zamanla izlər göstərə bilər, xüsusən açıq mat rənglərdə;
- ağır çekməcələri açmaq tutacaqlı modeldən bir qədər çox səy tələb edə bilər, buna görə yumşaq işləyən relslər vacibdir;
- yaşlı və əl hərəkəti məhdud insanlar üçün tutacaq variantı daha rahat ola bilər.
Kimə uyğundur
Gola profili minimalist, müasir interyer və uzun düz fasad xətləri olan mətbəxlərdə özünü ən yaxşı göstərir. Klassik frezli fasadlarla birlikdə isə məntiqsiz görünür. Seçmədən əvvəl sərgidə və ya hazır mətbəxdə bir neçə çekməcəni öz əlinizlə açıb-bağlamaq ən doğru testdir.
Bəzi ailələr kompromis variant seçir: alt dolablarda profil, asma dolablarda isə basaraq açılan mexanizm və ya fasadın altından tutma. Bu, üst sırada əlavə alüminium xətti aradan qaldırır və mətbəxin yuxarı hissəsini daha yüngül göstərir. Hansı birləşmənin sizin mətbəxə uyğun olduğunu fasad rəngi və tavan hündürlüyü müəyyən edir.
Zaferoğlu Mebel mətbəx layihələrində Blum çekməcə və menteşə sistemlərindən istifadə edir; tutacaqsız həll seçildikdə profil, fasad bölgüsü və texnika modulları ölçü götürüldükdən sonra birlikdə planlaşdırılır.
