Gecə yataqda çevriləndə eşidilən cırıltı və ya döşəyin ortasında yaranan batıqlıq yuxunu birbaşa pozur. Çoxları ilk olaraq döşəyi günahlandırır və yenisini almağı düşünür. Halbuki səbəb çox vaxt çarpayının özündədir: boşalmış birləşmələr, sürtünən lamellər, əyilmiş və ya sınmış lamel, yerə tam oturmayan ayaq. Bu problemlərin əksəriyyəti sadə alətlərlə və az vaxtla aradan qaldırılır. Əsas iş səs-küyün və ya əyilmənin mənbəyini düzgün tapmaqdır.
Cırıltının mənbəyini tapmaq
Əvvəlcə səsin döşəkdən, yoxsa çarpayıdan gəldiyini ayırd etmək lazımdır. Döşəyi çıxarıb döşəməyə qoyun və üzərində hərəkət edin. Səs davam edirsə, səbəb döşəyin prujinalarındadır. Səs yoxdursa, problem karkas və ya lamellərdədir.
Sonra döşəksiz çarpayını hissə-hissə yoxlayın. Əlinizlə lamel bazasının müxtəlif nöqtələrinə basın: baş, orta və ayaq tərəfinə, sağ və sol kənara. Sonra karkasın künclərini yana tərpətməyə çalışın. Səsin çıxdığı yer adətən bir-iki nöqtə ilə məhdudlaşır. Mümkünsə, bu yoxlamanı iki nəfərlə edin: biri basır, digəri səsin haradan gəldiyinə qulaq asır.
Birləşmələr və boltlar
Çarpayı karkası yan panellərin başlıq və ayaq hissəsinə boltlar, metal bucaqlar və ya xüsusi bağlayıcılarla birləşdirilməsindən ibarətdir. Hər gecə dəfələrlə təkrarlanan kiçik hərəkətlər bu birləşmələri tədricən boşaldır, xüsusən ilk aylarda. Boşalmış birləşmədə metal və ağac bir-birinə sürtünür və cırıltı yaranır.
Həll sadədir: bütün boltları və vintləri yoxlayıb bərkitmək. İlk dəfə quraşdırmadan bir-iki ay sonra, sonra isə ildə bir-iki dəfə bunu etmək məsləhətdir. Bərkidərkən ölçü götürməyin: vinti həddən artıq sıxmaq lövhədəki yuvanı sındıra bilər və birləşmə əvvəlkindən də zəifləşər. Metal bucaq ilə lövhə arasında sürtünmə davam edirsə, nazik keçə və ya rezin altlıq qoymaq səsi aradan qaldırır.
Lamellər və tutucular
Lamellər adətən çarpayı çərçivəsinə plastik və ya rezin tutucularla bərkidilir. Zamanla bu tutucular aşınır, çatlayır və ya yuvasından çıxır, lamel isə tutucunun içində sərbəst hərəkət edib cırıldayır. Sınmış tutucunu eyni modelli yenisi ilə dəyişmək adətən bir neçə dəqiqəlik işdir.
Lamelin özü də yoxlanmalıdır. Əyilmiş lamellər bir-birinə nisbətən fərqli hündürlükdə olur və döşəkdə batıqlıq yaradır. Diqqət yetirilməli vacib detal lamelin əyilmə istiqamətidir: əyri lamel qövsü yuxarı baxacaq şəkildə qoyulmalıdır ki, yükü elastik şəkildə daşısın. Təmizlik zamanı çıxarılıb tərsinə qaytarılmış lamel tez bir zamanda düzləşir və öz funksiyasını itirir. Çatlamış və ya sınmış lamel mütləq dəyişdirilməlidir, çünki qonşu lamellərə əlavə yük düşür.
Ortadan batma və əlavə dayaq
İki nəfərlik çarpayıda ən böyük yük ortaya düşür. Geniş çarpayılarda lamel bazası adətən ortadan uzununa tir və ona bərkidilmiş dayaq ayağı ilə möhkəmləndirilir. Bu ayaq döşəməyə tam toxunmursa, orta tir zamanla aşağı əyilir və döşək ortadan batır. Orta ayağın hündürlüyünü tənzimləmək və ya əlavə dayaq qoymaq problemi həll edir.
Lamellər arasındakı məsafə də önəmlidir. Döşək istehsalçıları çox vaxt öz döşəkləri üçün uyğun lamel aralığını göstərir. Aralıq çox geniş olduqda yumşaq döşək lamellər arasına batır və həm döşək, həm də yuxu keyfiyyəti zərər çəkir.
Ayaqlar və döşəmə
Dörd ayaqdan biri döşəməyə tam oturmadıqda çarpayı hər hərəkətdə azca yırğalanır və birləşmələr daha tez boşalır. Döşəmə əyri ola bilər və ya ayaq altındakı altlıq itə bilər. Tənzimlənən ayaqlı çarpayıda ayağı fırlatmaq, sabit ayaqlıda isə nazik altlıq qoymaq kifayətdir. Laminat və parket döşəmədə keçə altlıqlar həm döşəməni qoruyur, həm də çarpayının sürüşməsini azaldır.
Qulluq üçün qısa siyahı
- Quraşdırmadan bir-iki ay sonra və sonra ildə bir-iki dəfə boltları yoxlayın.
- Döşəyi vaxtaşırı fırladın ki, eyni nöqtə daim yük altında qalmasın.
- Uşaqların çarpayı üzərində tullanmasına icazə verməyin: lamellər və tutucular zərbə yükü üçün nəzərdə tutulmayıb.
- Çarpayının kənarında uzun müddət oturmaq əvəzinə oturacaq istifadə edin.
- Döşəyin altında havanın dövr etməsi üçün bazanın üstünü sıx örtüklə bağlamayın.
- Qaldırıcı mexanizmli çarpayıda mexanizmin boltlarını da yoxlayın.
Zaferoğlu Mebel yataq mebelini sifarişlə hazırlayır və quraşdırır. Karkas və ya lamel bazasında tənzimləmə ilə aradan qalxmayan problem yaranarsa, şəkillərlə servisə müraciət etmək mümkündür.
