Mebel seçərkən "ağac görünüşü" ifadəsi çox fərqli materialları əhatə edir: ağac dekorlu laminat, plyonka, masiv ağac və təbii şpon. Onlardan təbii şpon xüsusi yerdədir. Səthdə gördüyünüz lif, düyün və rəng keçidləri çap edilməyib, real ağacdandır, amma mebel tamamilə masivdən hazırlanmayıb. Bu kombinasiya həm üstünlüklər, həm də bilinməsi vacib məhdudiyyətlər yaradır.
Şpon necə hazırlanır
Təbii şpon ağac gövdəsindən kəsilən nazik təbəqədir. Kəsmə üsulu naxışı müəyyən edir: gövdə uzununa kəsildikdə düz, paralel liflər, fırladılaraq soyulduqda isə geniş, dalğavari naxış alınır. Bu nazik təbəqələr sonra MDF və ya yonqar lövhənin üzərinə preslə yapışdırılır, lövhənin hər iki üzü şponla örtülür ki, lövhə gərginlikdən əyilməsin.
Nəticədə mebel paneli daxildən sabit, dəqiq ölçülü lövhə, xaricdən isə real ağac səthidir. Masiv ağacdan fərqli olaraq belə panel nəm dəyişdikdə daha az hərəkət edir, çatlamaq və qabarmaq ehtimalı azalır.
Hər vərəq unikaldır
Şponun ən böyük dəyəri təkrarsızlığıdır. Eyni ağacdan kəsilmiş iki vərəq bir-birinə bənzəsə də, tamamilə eyni deyil. Böyük səthlərdə, məsələn, TV divarında və ya qarderob fasadlarında vahid görünüş almaq üçün vərəqlərin yerləşdirilmə qaydası seçilir:
- Kitab üsulu: ardıcıl kəsilmiş iki vərəq kitab səhifələri kimi açılır və naxış güzgü effekti yaradır.
- Sürüşdürmə üsulu: vərəqlər eyni istiqamətdə yan-yana düzülür, naxış təkrarlanaraq axır.
- Fasadlar boyunca davamlı naxış: bir neçə qapı eyni vərəq ardıcıllığından örtülür və lif xətti qapıdan qapıya keçir.
Bu seçim sifariş mərhələsində müzakirə olunmalıdır, çünki sonradan bir fasadı dəyişdikdə naxış uyğunluğunu tam bərpa etmək çətindir.
Örtük: lak, yağ və rəngləmə
Şpon açıq qalmır, qoruyucu örtüklə bitirilir. Örtük həm görünüşü, həm də qulluğu müəyyən edir:
- Lak səthi bağlayır, nəmə və ləkələrə daha yaxşı müqavimət göstərir. Matdan yarımparlağa qədər fərqli parlaqlıq dərəcələri seçilə bilər.
- Yağ və ya yağ-mum örtüyü ağacın təbii toxunuşunu saxlayır, amma vaxtaşırı yenilənmə tələb edir və ləkələrə daha həssasdır.
- Tonlama ağacın rəngini dəyişməyə imkan verir, məsələn, açıq palıdı tünd qoz tonuna yaxınlaşdırmaq.
Mətbəx və tez-tez silinən səthlər üçün adətən lak daha praktikdir; qonaq otağında və ya yataq otağında yağ örtüyünün təbii görünüşü üstünlük qazana bilər.
Məhdudiyyətlər: bilməli olduğunuz şeylər
Şponun zəif tərəfləri onun təbiətindən gəlir:
- Rəng dəyişir. Təbii ağac işıq altında zamanla tündləşir və ya açılır; albalı və palıd kimi növlərdə bu aydın hiss olunur. Fasadın üstündə uzun müddət duran vazanın yeri açıq ləkə kimi qala bilər.
- Nazikdir. Dərin cızıq və ya qırıntı şponu keçib əsas lövhəyə çatarsa, masivdəki kimi cilalayıb yox etmək mümkün olmur.
- Suya həssasdır. Kənarda və ya birləşmə xəttində duran su şponun qabarmasına səbəb ola bilər.
- Eyni rəngdə təkrar sifariş çətindir. Bir neçə il sonra əlavə edilən mebel mövcud mebeldən ton və naxışla fərqlənəcək.
Gündəlik qulluq
- Tozu quru və ya azca nəm yumşaq dəsmalla, liflər istiqamətində silin.
- Silikon və mum tərkibli universal cilalayıcılardan çəkinin: onlar səthdə qat yaradır və gələcəkdə örtüyün yenilənməsini çətinləşdirir.
- İsti qabların və nəm stəkanların altına altlıq qoyun.
- Mebeli radiatordan və birbaşa günəşdən qoruyun; rəng dəyişməsinin bərabər getməsi üçün üstündəki əşyaların yerini vaxtaşırı dəyişin.
- Yağ örtüklü səthdə istehsalçının tövsiyə etdiyi yağla örtüyü müəyyən aralıqlarla yeniləyin.
Şpon, yoxsa ağac dekorlu laminat
Şpon real ağacın dərinliyini və canlılığını verir, laminat isə daha sabit rəng, daha yüksək cızıq müqaviməti və daha sadə qulluq təklif edir. Seçim mebelin yerindən asılıdır: TV divarı, qonaq otağı paneli, rəhbər kabinetinin masası kimi təmsilçi səthlərdə şpon öz dəyərini göstərir; uşaq otağında, intensiv istifadə olunan mətbəx korpusunda isə laminat daha rahatdır. Bir mebel daxilində də birləşmə mümkündür: görünən fasadlar şpon, daxili korpus uyğun dekorlu laminatlı lövhə.
Zaferoğlu Mebel TV divarları və qonaq otağı mebeli kimi təmsilçi səthlərdə materialı fərdi layihə üzrə seçir. Şpon nümunələrini və örtük növlərini sifariş zamanı canlı müqayisə etmək mümkündür.
