Məxmər divan mağazada ilk dəfə görünəndə işığı yumşaq əks etdirir, əl ilə sığallananda rəngi bir az dəyişir. Evə gəldikdən bir neçə həftə sonra isə sahibləri çox vaxt narahat olur: oturulan yerlərdə açıq və tünd sahələr yaranıb, bəzi yerlərdə tük sanki yatıb qalıb. Bunun əksəriyyəti qüsur deyil, tüklü parçanın təbii davranışıdır. Onu başa düşmək qulluğu da xeyli asanlaşdırır.
Məxmər və velür: fərq nədədir
Hər iki parçanın üzündə sıx, qısa tüklər var, amma quruluşları fərqlidir. Məxmər toxunma parçadır: tüklər əsas toxumaya bərkidilir və səthi daha sıx, parlaq görünür. Velür isə adətən hörmə (trikotaj) əsaslı olur, daha yumşaq və elastikdir, tükü bir qədər uzun və sərbəstdir. Bu gün mebeldə istifadə olunan bu parçaların çoxu poliester əsaslıdır; pambıq və viskoz qarışıqlı növlər də var.
Tərkib qulluğu birbaşa müəyyən edir. Poliester məxmər suya və ləkəyə nisbətən davamlıdır, pambıq və viskoz qarışıqlı parçalarda isə su damcısı quruduqdan sonra halqa şəklində iz qoya bilər. Ona görə parçanın etiketini və ya kataloq məlumatını saxlamaq, ilk ləkədən əvvəl hansı təmizlik üsuluna icazə verildiyini bilmək lazımdır.
Tükün istiqaməti niyə önəmlidir
Tüklər bir tərəfə meyilli olur. Əl tük boyunca hərəkət etdikdə səth hamar və açıq görünür, əksinə hərəkət etdikdə tük qalxır və rəng tündləşir. Oturulan yerlərdə yaranan fərqli çalarlar da buradan gəlir: bədən ağırlığı tükü müxtəlif istiqamətlərə yatırır, işıq isə hər sahədən fərqli əks olunur.
Bu effekt parçanın təbiətidir və tam aradan qaldırılmır, amma idarə oluna bilər:
- Yastıqları vaxtaşırı çevirin və yerini dəyişin ki, yük bir nöqtəyə yığılmasın.
- Fırçalamanı həmişə tükün təbii istiqamətində bitirin.
- Divanı yeni aldıqdan sonra ilk həftələrdə çalar fərqini qüsur saymadan əvvəl səthi yumşaq fırça ilə düzləşdirib nəticəyə baxın.
Gündəlik və həftəlik qulluq
Tüklü parça tozu və heyvan tükünü səthdə yox, tüklərin arasında saxlayır. Həftədə bir dəfə tozsoranın yumşaq üzlük başlığı ilə, zəif güclə təmizləmək kifayətdir. Güclü sorma tükü əyə və qeyri-bərabər iz qoya bilər, sərt başlıq isə səthi cızır.
Tozsorandan sonra yumşaq təbii və ya sintetik tüklü paltar fırçası ilə tük istiqamətində yüngül keçmək səthi bərabərləşdirir. Heyvan tükü üçün rezin əlcək və ya rezin fırça yaxşı işləyir: yüngül nəmli rezin tükləri bir yerə yığır, parçaya zərər vermir. Yapışqan rulonlar da istifadə oluna bilər, amma çox yapışqanlı lent zəif tüklü velürdə liflər qopara bilər.
Ləkə düşəndə
İlk qayda ovmamaqdır. Maye tökülərsə, təmiz, ağ və quru dəsmalla basaraq hopdurun. Ovma tükü əzir, ləkəni genişləndirir və parçada parlaq iz qoyur. Bərk qalıqları əvvəlcə küt kənarlı qaşıq və ya kartla yığın.
Sonrakı addım etiketdən asılıdır. Su ilə təmizlənməyə icazə verilən parçada az miqdarda ilıq su və neytral sabun məhlulu ilə nəmləndirilmiş dəsmal ləkənin kənarından mərkəzə doğru basılır. Sabun qalığı təmiz nəm dəsmalla götürülür, sonra səth quru dəsmalla hopdurulur və təbii şəkildə qurumağa buraxılır. Fen, radiator və ya birbaşa günəş qurutma üçün uyğun deyil.
Hər yeni vasitəni əvvəlcə görünməyən yerdə — divanın arxasında və ya oturacağın altında — yoxlayın. Tərkibində ağardıcı və ya güclü həlledici olan təmizləyicilər rəngi və tükün quruluşunu dəyişə bilər. Köhnə, yayılmış və ya mənşəyi bilinməyən ləkələr üçün peşəkar üzlük təmizləyicisinə müraciət etmək daha etibarlıdır.
Əzilmiş tükü bərpa etmək və parçanı qorumaq
Uzun müddət eyni yerdə duran ağır əşya və ya yastıq tükü yatıra bilər. Çox vaxt yumşaq fırça ilə tükü əks istiqamətdə qaldırıb sonra təbii istiqamətə yatırmaq kifayətdir. Etiket icazə verirsə, əl buxarlayıcısını parçadan bir neçə santimetr uzaqda tutaraq yüngül buxar vermək və parçaya toxunmadan tükü qaldırmaq da kömək edir. Ütünü birbaşa məxmərə sıxmaq olmaz: tük həmişəlik yatar və parlaq iz qalar.
Uzunmüddətli qoruma üçün bir neçə vərdiş faydalıdır:
- Divanı günəş şüasının birbaşa düşdüyü yerdən uzaq qoyun və ya pərdədən istifadə edin; tünd məxmər xüsusilə tez solur.
- Tünd rəngli yeni cins şalvarın boyası açıq velürə keçə bilər, ilk yuyulmamış paltarlarla açıq divana diqqətlə oturun.
- Kəmər tokası, metal düymə və ev heyvanlarının caynaqları tükləri qoparır, qoruyucu örtük bu risk olan yerlərdə işə yarayır.
- Qulluq üsulu barədə istehsalçının göstərişini sifariş sənədləri ilə birlikdə saxlayın.
Zaferoğlu Mebel-ə məxmər və ya velür üzlüklü divan sifariş edərkən parçanın tərkibini və etiketdə göstərilən təmizləmə üsulunu soruşmaq ona gələcəkdə necə qulluq ediləcəyini əvvəlcədən anlamağa kömək edir.
