Massiv ağac mebel çox vaxt «ömürlük» mebel kimi təqdim olunur və bu, müəyyən qədər doğrudur. Düzgün hazırlanmış masa və ya komod onilliklərlə xidmət edə, cızılanda cilalanıb yenidən örtülə bilər. Lakin massivin bir xüsusiyyəti var ki, alıcılar onu çox vaxt bilmir: ağac havanın rütubəti ilə «nəfəs alır». Bu hərəkəti nəzərə almayan konstruksiya və ya yanlış şərait çatlara, əyilməyə və qapıların sıxışmasına səbəb olur.
Massivin real üstünlükləri
Massiv ağac bütöv və ya yapışdırılmış taxta lövhələrdən hazırlanır, lövhə materiallarında olduğu kimi dekorativ üz təbəqəsi yoxdur. Bundan bir neçə praktik nəticə çıxır:
- Bərpa imkanı. Səthdəki cızıq və ləkələr cilalanaraq götürülür, mebel yenidən yağlanır və ya laklanır. Nazik üz təbəqəsi olan materiallarda bu, çox məhduddur.
- Möhkəm birləşmələr. Ağac vinti və mismarı yaxşı tutur, ənənəvi ağac birləşmələri böyük yükə dözür.
- Unikal görünüş. Hər lövhənin naxışı fərqlidir, zamanla ağacın rəngi dərinləşir.
- Toxunma hissi. Yağla örtülmüş massivin təbii teksturası əllə hiss olunur.
Massiv ağır və bahalı materialdır, emalı daha çox əmək tələb edir. Ona görə müasir mebeldə çox vaxt massiv yalnız görünən və yük daşıyan hissələrdə — masa üstündə, ayaqlarda, çərçivələrdə — istifadə olunur, korpusun qalan hissəsi lövhə materiallarından yığılır.
Ağac niyə hərəkət edir
Ağac hiqroskopik materialdır: havada rütubət artanda nəmi özünə çəkib genişlənir, hava quruyanda nəmi verib daralır. Bu hərəkət bütün istiqamətlərdə eyni deyil. Liflər boyunca, yəni lövhənin uzunluğu üzrə dəyişmə demək olar ki, hiss olunmur. Liflərə eninə istiqamətdə isə dəyişmə xeyli böyükdür. Nəticədə enli masa üstü mövsümdən mövsümə bir neçə millimetr enlənib daralır.
Bu hərəkət qüsur deyil, materialın təbiətidir. Problem o zaman yaranır ki, konstruksiya ağaca hərəkət etməyə imkan vermir. Enli lövhəni hər tərəfdən sərt bərkitsəniz, daralarkən o çatlayacaq, genişlənərkən isə əyiləcək.
Düzgün konstruksiya: hərəkətə yer qoymaq
Peşəkar massiv mebeldə ağacın hərəkəti əvvəlcədən hesablanır:
- Çərçivə və panel. Klassik qapılarda enli panel çərçivənin yivinə sərbəst oturdulur, yapışdırılmır. Panel genişlənib daralanda çərçivə formasını qoruyur.
- Hərəkətli bərkitmə. Masa üstü altlığa uzunsov dəlikli bərkidicilər və ya xüsusi sıxaclarla bağlanır ki, eninə sürüşə bilsin.
- Yapışdırılmış lövhə. Enli səth bir neçə dar lövhədən, illik halqaların istiqaməti növbələnərək yığılır; bu, əyilmə meylini azaldır.
- Qurudulmuş material. İstehsalda istifadə olunan ağac istifadə olunacağı mühitə uyğun rütubətə qədər qurudulmalıdır.
Evdə hansı şərait lazımdır
Massiv mebel üçün ən təhlükəli olan rütubətin kəskin dəyişməsidir. Adətən otaqda 40–60% nisbi rütubət ağac üçün rahat aralıq hesab olunur. Qışda qızdırıcılar havanı quruda, yayda isə dənizə yaxın ərazilərdə rütubət yüksələ bilər. Praktik tövsiyələr:
- massiv mebeli radiatorun, kaminin və kondisionerin birbaşa hava axınının yanında qoymayın;
- qış aylarında hava çox quruyursa, nəmləndiricidən istifadə edin;
- yeni gətirilmiş mebelə otaq şəraitinə uyğunlaşmaq üçün vaxt verin;
- birbaşa günəş şüası altında qoymayın: bir tərəfin qızması və rəngin qeyri-bərabər dəyişməsi olur.
Yağ, mum və lak örtükləri ağacın nəm mübadiləsini yavaşladır, amma tam dayandırmır. Mebelin bütün tərəfləri, o cümlədən görünməyən alt və arxa səthləri örtülməlidir, əks halda iki üz fərqli sürətlə nəm alıb-verir və lövhə əyilir.
Qulluq və gözlənti
Massivdə yaranan kiçik çatlar və qapının mövsümi olaraq bir az sıxışması çox vaxt qüsur yox, şəraitin göstəricisidir. Rütubət normallaşanda belə dəyişikliklər tez-tez öz-özünə aradan qalxır. Yağlanmış səthlər dövri olaraq yenidən yağlanmalı, laklı səthlər isə yalnız yumşaq, nəmli dəsmalla silinməlidir. İsti qabı birbaşa masaya qoymamaq, dökülən suyu dərhal silmək həm lak, həm yağ örtüyünü qoruyur.
Almadan əvvəl soruşmaq lazım olan suallar: bütün hissələr massivdir, yoxsa yalnız bəziləri? Ağac hansı növdür? Masa üstü necə bərkidilib? Hansı örtük istifadə olunub və ona necə qulluq edilir?
Zaferoğlu Mebel fərdi sifarişlərdə material seçimini otağın şəraitinə və mebelin istifadəsinə görə sifarişçi ilə birlikdə aparır; müxtəlif materialların üstünlük və məhdudiyyətləri ölçü mərhələsində izah olunur.
