İkimərtəbəli çarpayı ilk baxışdan iki uşağı bir otaqda yerləşdirmək üçün ideal həll kimi görünür: bir yataq yeri qədər döşəmə tutur, otağın qalan hissəsini oyun və dərs üçün boş saxlayır. Uşaqların çoxu da yuxarıda yatmağı macəra kimi qəbul edir. Lakin bu çarpayının adi yataqdan fərqli riskləri və tələbləri var. Onları əvvəlcədən bilmək həm düzgün qərar verməyə, həm də təhlükəsiz model seçməyə kömək edir.
Nə vaxt həqiqətən mənalıdır
İkimərtəbəli çarpayı ən çox bu hallarda özünü doğruldur: otağın sahəsi iki ayrı yataq qoyduqda keçid və iş yeri qalmayacaq qədər kiçikdir; uşaqlar yaşca yaxındır və ikisi də yuxarı yatağa çıxacaq yaşa çatıb; otaqda tavan kifayət qədər hündürdür.
Bəzi hallarda isə başqa həllər daha uyğundur. Uşaqlardan biri çox kiçikdirsə, gecə tez-tez oyanırsa və ya valideynin köməyinə ehtiyac duyursa, aşağı yataq da onun üçün narahat ola bilər, çünki valideyn əyilib alçaq yerə çatmalı olur. Uşaqların yatma saatları çox fərqlidirsə, yuxarıdakı uşağın hərəkəti aşağıdakını oyadır. Belə vəziyyətlərdə künc yerləşmiş iki yataq və ya çıxarılan ikinci yataq daha praktik ola bilər.
Yaş və yuxarı yatağın təhlükəsizliyi
Avropada ev üçün ikimərtəbəli çarpayılara EN 747 standartı tətbiq olunur. Bu standarta əsasən yuxarı yataq altı yaşından kiçik uşaqlar üçün tövsiyə edilmir və bu barədə xəbərdarlıq çarpayının üzərində göstərilməlidir. Səbəb sadədir: kiçik uşaq yuxuda yerini tam idarə etmir və gecə yarısı pilləkəndən enərkən yuxulu olur.
Yaşdan əlavə, uşağın xarakteri də nəzərə alınmalıdır. Çox hərəkətli, yataqda hoppanmağı sevən və ya yuxuda gəzməyə meyilli uşaq üçün yuxarı yataq risk yaradır. Qonaq uşaqların, xüsusilə kiçik yaşda olanların, yuxarı yataqda oynamasına da diqqət etmək lazımdır.
Qoruyucu barmaqlıq və döşək qalınlığı
Yuxarı yatağın bütün açıq tərəflərində qoruyucu barmaqlıq olmalıdır, divara söykənən tərəfdə də, çünki çarpayı ilə divar arasında boşluq yarana bilər. Barmaqlıq yalnız pilləkən üçün ayrılan hissədə açıq qalır.
Barmaqlığın hündürlüyü döşəyin üst səthinə görə hesablanır. Buna görə çarpayıda istifadə olunacaq maksimum döşək qalınlığı göstərilir. Daha qalın döşək qoyulduqda barmaqlığın döşəkdən yuxarıda qalan hissəsi azalır və qoruma zəifləyir. Bu, ən çox gözdən qaçan təhlükədir: valideyn rahatlıq üçün qalın döşək alır və barmaqlığı faktiki olaraq alçaldır.
Barmaqlığın və çarpayı hissələrinin aralıqları uşağın başının və ya əzasının ilişməyəcəyi ölçüdə olmalıdır. Bu tələblər də standartda müəyyənləşdirilib, ona görə standarta uyğunluq barədə məlumat soruşmaq məntiqlidir.
Pilləkən: şaquli, maili və ya pilləli
Pilləkən ikimərtəbəli çarpayının ən çox istifadə olunan və ən çox qəzaya səbəb olan hissəsidir. Əsas variantlar:
- Şaquli nərdivan: ən az yer tutur, lakin qalxıb-enmək, xüsusilə gecə, ən çətin olanıdır.
- Maili nərdivan: daha rahat və təhlükəsizdir, amma çarpayının qarşısında əlavə yer tələb edir.
- Pilləkən-komod: pillələr çekməcə və ya rəf blokları şəklində qurulur. Ən təhlükəsiz və rahat variantdır, eyni zamanda saxlama yeri verir, lakin ən çox yer tutan həlldir.
Pillələr sürüşkən olmamalı, ayağı tam yerləşdirmək üçün kifayət qədər enli olmalıdır. Pilləkənin yuxarı hissəsində tutmaq üçün tutacaq olması enmə zamanı xüsusilə vacibdir.
Tavan hündürlüyü və otağın yerləşməsi
Yuxarı yataqda uşaq oturduqda başı tavana dəyməməlidir. Döşəyin üst səthindən tavana qədər məsafəni hesablayarkən uşağın oturma hündürlüyünü və gələcəkdə böyüyəcəyini nəzərə alın. Tavanda lampa, ventilyator və ya kondisioner varsa, onların yuxarı yatağa yaxın olmaması lazımdır.
Çarpayının yeri də önəmlidir. Yuxarı yataq pəncərənin qarşısında olmamalıdır. Kondisionerin hava axını birbaşa yuxarı yatağa düşməməlidir, çünki isti hava yuxarıda toplanır və yuxarıdakı uşaq həm istidən, həm də birbaşa soyuq axından əziyyət çəkə bilər.
Karkas və gündəlik rahatlıq
İkimərtəbəli çarpayının karkası adi çarpayıdan daha çox yük daşıyır və uşaqların hərəkəti onu hər gün sınaqdan keçirir. Birləşmələr metal bolt və bağlayıcılarla olmalı, çarpayı yırğalanmamalıdır. Hündür modellərin divara əlavə bərkidilməsi tövsiyə olunur.
Gündəlik rahatlığı da düşünün: yuxarı yatağın yataq dəstini dəyişmək valideyn üçün çətindir, ona görə fermuarlı döşək örtükləri və yüngül yorğanlar işi asanlaşdırır. Hər iki yatağın yanında gecə lampası və kiçik rəf olması uşaqların gecə qalxmasına ehtiyacı azaldır. Gələcəkdə iki ayrı yatağa bölünə bilən modellər isə uşaqlar böyüdükdə otağı yenidən qurmağa imkan verir.
Zaferoğlu Mebel uşaq mebelini fərdi ölçülərlə hazırlayır. İkimərtəbəli çarpayı planlaşdırılarkən otağın tavan hündürlüyü, uşaqların yaşı və pilləkən növü layihə mərhələsində birlikdə nəzərdən keçirilir.
