Kitablar evdə tez-tez müxtəlif yerlərə səpələnir: bir hissəsi TV stendin rəfində, bir hissəsi yataq otağında, qalanı qutularda. Döşəmədən tavana qədər uzanan rəf sistemi onları bir yerə toplayır və divarı otağın əsas elementinə çevirir. Lakin kitab ağır yükdür və dekorativ rəf üçün uyğun olan həll kitabxanada tez əyilə bilər. Ona görə bu mebel görünüşdən əvvəl konstruksiya kimi planlanmalıdır.
Kitabın ağırlığı və rəfin əyilməsi
Dolu kitab rəfi gözlənildiyindən ağır olur, xüsusilə albomlar, ensiklopediyalar və qalın cildlər yan-yana düzüldükdə. Rəfin əyilməsinə üç şey təsir edir: lövhənin materialı, qalınlığı və dayaqlar arasındakı məsafə. Uzun, dayaqsız rəf eyni materialdan olsa belə, qısa rəfdən çox əyilir. Əyilmə adətən birdən yox, aylar ərzində tədricən yaranır və sonradan düzəltmək çətindir.
Bunun qarşısını almağın yolları:
- Rəf aralığını qısa saxlamaq, uzun divarı şaquli dirəklərlə bir neçə bölməyə ayırmaq.
- Ağır kitablar üçün daha qalın lövhə və ya ikiqat rəf istifadə etmək.
- Rəfin arxa kənarını arxa panelə və ya divara bərkidilən profilə söykəmək.
- Ən ağır cildləri aşağı rəflərə, divara yaxın yerləşdirmək.
Rəflərin çoxunu tərpənməz etmək sistemi möhkəmləndirir. Tənzimlənən rəflər rahatdır, amma korpusun sərtliyini bir neçə sabit rəf təmin etməlidir.
Dərinlik və rəf aralıqları
Adi kitabların çoxu dayaz rəfə sığır. Çox dərin rəf yer itirir: kitabların qarşısında boşluq qalır və tez-tez orada başqa əşyalar yığılır, ya da kitablar iki cərgə düzülüb arxadakılar unudulur. Ona görə əsas hissə dayaz, aşağı bölmə isə albomlar və böyük formatlı nəşrlər üçün daha dərin planlanır.
Rəf aralıqlarını kolleksiyanıza görə müxtəlif etmək faydalıdır. Cib formatlı kitablar üçün aşağı aralıq, standart kitablar üçün orta, albom və qovluqlar üçün hündür aralıq. Kitablarınızı bir neçə qrupa ayırıb hər qrupun hündürlüyünü ölçmək rəf planını çox dəqiqləşdirir. Bir-iki bölmədə tənzimlənən rəflər isə gələcək dəyişikliklər üçün yer saxlayır.
Divara bərkitmə və döşəmə
Hündür rəf sistemi mütləq divara bərkidilməlidir. Dolu rəf ağır olsa da, yuxarı hissəyə çatmaq üçün rəfə söykənmək və ya uşağın dırmaşması onu aşıra bilər. Bərkidici vasitə divarın növünə — beton, kərpic və ya gips-karton — görə seçilir; gips-karton divarda ağır yük üçün arxadakı karkasa və ya xüsusi dübellərə bərkitmək lazımdır.
Döşəmə tam düz olmadıqda sistemin aşağısında tənzimlənən ayaqlar və ya sokol vacibdir. Kiçik əyrilik tavana qədər hündürlükdə böyüyür, rəflər və qapılar əyri görünür. Tavanla rəfin yuxarı hissəsi arasında kiçik texnoloji boşluq və ya dekorativ panel yığımı asanlaşdırır.
Yuxarı rəflərə necə çatmaq
Tavana qədər rəfdə ən yuxarı bölmələr gündəlik əl çatmayan yerdədir. Onları nadir oxunan kitablar, arxiv qovluqları və ya dekorativ əşyalar üçün ayırmaq məntiqlidir. Tez-tez lazım olan kitablar bel ilə göz səviyyəsi arasında qalmalıdır.
Yuxarı hissədən müntəzəm istifadə olunacaqsa, iki yol var. Birincisi, sabit dayaq kimi qatlanan pilləkən və ya kiçik taburet. İkincisi, rəf boyunca bərkidilmiş relsdə hərəkət edən kitabxana nərdivanı. Nərdivan üçün döşəmədə kifayət qədər sərbəst sahə olmalı, rels isə rəf sistemi ilə birlikdə planlanmalıdır ki, bərkidilmə yeri möhkəm olsun.
Açıq rəf, bağlı dolab və işıq
Tam açıq divar təsirli görünür, amma toz və vizual qarışıqlıq da gətirir. Çox vaxt balanslı həll aşağı hissədə qapılı dolablardır: orada qovluqlar, oyunlar, kağızlar saxlanılır, yuxarıdakı açıq rəflər isə kitablar üçün qalır. Aşağı dolabların üstü həm də kitab qoymaq və ya vərəqləmək üçün səth olur.
Kitabxananın ətrafında işıq da düşünülməlidir. Rəflərin içinə yerləşdirilən işıq lenti kitabların adlarını oxumağı asanlaşdırır, rəfin yaxınlığında isə oxumaq üçün ayrıca lampa və ya kreslo üçün yer planlamaq olar. Günəş şüası birbaşa kitab rəfinə düşərsə, cildlər zamanla solur, ona görə pəncərəyə yaxın bölmələrdə pərdə və ya bağlı qapılar faydalıdır.
Qapı və pəncərə ətrafında rəf qurulacaqsa, açılışın üstündən keçən rəf daha çox yük daşıyır və ayrıca dayaq tələb edir. Qapı yarpağının açılma yolu da rəflə toqquşmamalıdır.
Zaferoğlu Mebel kitab rəfləri və qonaq otağı mebelini fərdi ölçülərlə hazırlayır, lövhələrdə Egger və Kronopol məhsullarından istifadə edir. Divarın ölçüləri və kitabların təxmini həcmi ilə layihə mərhələsində bölmələrin sayı və rəf qalınlığı müəyyən edilə bilər.
