Zolaqlı, ingiliscə «fluted» adlanan fasadlar səthə paralel şaquli yivlər və ya qabarıq zolaqlar verir. İşıq bu zolaqlar üzərində sürüşdükcə fasad düz səthdən daha canlı görünür, hətta tək rəngli mətbəx də zəngin faktura qazanır. Bu effekt son illərdə mətbəx adalarında, TV stendlərdə, tumbalarda və qarderob qapılarında geniş yayılıb. Onun cazibəsi həm də toxunma hissindədir: əl fasadın üzərindən keçəndə zolaqların ritmi hiss olunur və mebel daha «əl işi» təsiri bağışlayır. Lakin faktura güclü dizayn vasitəsidir: düzgün dozada interyerə xarakter verir, həddən artıq istifadə olunanda isə göz yorur.
Zolaqlı fasad necə hazırlanır
Ən çox yayılmış üsul MDF lövhənin frezerlə işlənməsidir. Səthə müəyyən addımla yivlər açılır, sonra fasad boyanır və ya plyonka ilə örtülür. Bu üsul zolaqların eni və dərinliyi ilə oynamağa imkan verir. Boyalı variantda rəng seçimi praktik olaraq sərbəstdir.
İkinci üsul hazır profilli şpon və ya ağac lamellərin əsas lövhəyə yapışdırılmasıdır. Bu halda təbii ağac naxışı görünür, amma material nəmə və günəşə qarşı daha diqqətli qulluq istəyir.
Şüşə fasadlarda da zolaqlı effekt mümkündür: yivli (reeded) şüşə arxadakı əşyaları tam gizlətmədən bulanıq göstərir. Vitrin qapıları və bufet üçün bu, açıq rəflə kar qapı arasında aralıq həlldir.
Harada yaraşır
Zolaqlı faktura ən yaxşı nəticəni «vurğu» rolunda verir. Bir neçə uğurlu istifadə yeri:
- Mətbəx adasının oturma tərəfi və ya yan paneli: əsas fasadlar düz qalır, ada isə fokus nöqtəsinə çevrilir.
- TV stendin aşağı dolabları, xüsusən divar hamar və ya sadə boyalıdırsa.
- Yataq otağında çarpayı başlığı və ya tualet masasının çekməcələri.
- Dəhlizdə dar ayaqqabı tumbası: kiçik həcmdə belə faktura girişə xarakter verir.
- Qonaq otağında bufet və ya kitab şkafının aşağı qapıları.
Bu hallarda zolaqlı səth hamar fasadlar, sadə daş və ya laminat işçi səthlə qarşılaşdırılır və kontrast sayəsində seçilir.
Harada yorur
Problemlər adətən faktura hər yerə tətbiq ediləndə yaranır. Mətbəxin bütün aşağı və yuxarı fasadları zolaqlı olduqda, üstəlik fartuk da naxışlı plitədirsə, göz dayanacaq nöqtə tapmır. Kiçik otaqda sıx və dərin zolaqlar səthi «titrədir», xüsusən yan işıq düşəndə.
Başqa bir risk üslub qarışıqlığıdır. Zolaqlı fasad klassik frezerli qapılar, naxışlı mərmər və çoxlu dekor elementləri ilə bir yerdə interyeri ağırlaşdırır. Qərar verməzdən əvvəl sadə bir sual faydalıdır: otaqda başqa hansı faktura var? Əgər cavab «çox» olsa, zolağı kiçik sahə ilə məhdudlaşdırmaq daha doğru olar. Moda amilini də nəzərə almaq lazımdır: mətbəx illərlə istifadə olunur, ona görə dəyişdirilməsi çətin olan böyük səthlərdə sakit fasad, asan yenilənən kiçik hissələrdə isə trend fakturalar seçmək daha uzaqgörən yanaşmadır.
Ölçü və ritm
Zolaqların eni fasadın ölçüsünə uyğun seçilməlidir. Enli qapılarda çox nazik zolaqlar uzaqdan boz ton kimi görünür və effekt itir. Dar tumbalarda isə enli zolaqlar kobud görünə bilər. Zolaqların qapıdan qapıya davam etməsi, yəni qonşu fasadlarda ritmin kəsilməməsi keyfiyyətli işin əlamətidir; bunun üçün qapıların ölçüsü zolaq addımına görə hesablanır.
Tutacaq seçimi də vacibdir. Zolaqlı səthə vurulan klassik tutacaq ritmi pozur. Çox vaxt tutacaqsız açılma sistemi, fasadın üst kənarında gizli profil və ya kiçik, sakit formalı tutacaq seçilir.
Qulluq
Yivlərin içində toz və mətbəxdə yağ damcıları yığılır, düz fasaddan fərqli olaraq bir hərəkətlə silinmir. Gündəlik təmizlik üçün yumşaq fırça və ya mikrofiber parça yivlər istiqamətində işlədilir. Yağlı ləkə üçün zəif sabunlu su ilə nəmləndirilmiş, yaxşı sıxılmış parça və sonra quru parça kifayətdir. Abraziv süngər boyanı və plyonkanı yivlərin kənarlarında sürtüb parıldadır. Bu səbəbdən mətbəxdə zolaqlı fasadları bişirmə panelinin birbaşa yanında deyil, bir qədər uzaq zonalarda istifadə etmək praktikdir.
Zaferoğlu Mebel mətbəx, TV stend və qarderob fasadlarını fərdi layihəyə görə hazırlayır. Zolaqlı fakturanın hansı hissədə vurğu kimi işləyəcəyini eskiz mərhələsində birlikdə yoxlamaq mümkündür.
