Bir otaqdakı mebel eyni əşyalardan ibarət olsa belə, düzülüşünə görə tamamilə fərqli təsir yarada bilər. Çarpayının iki tərəfində eyni tumbalar və eyni lampalar otağa sakit, klassik ab-hava verir. Bir tərəfdə tumba, digər tərəfdə hündür güldan və ya kreslo isə daha sərbəst, canlı görünüş yaradır. Bunlar simmetriya və asimmetriyanın iki fərqli dilidir və hər ikisi düzgün istifadə olunduqda uğurlu nəticə verir.
Simmetriya: mərkəz oxu və təkrar
Simmetrik kompozisiya xəyali mərkəz xəttinin — oxun — hər iki tərəfində eyni və ya çox yaxın elementlərin yerləşməsi ilə qurulur. Göz dərhal mərkəzi tapır və orada dayanır. Bu, nizam, sabitlik və təntənəlilik hissi yaradır.
Simmetriya xüsusilə bu hallarda təbii işləyir:
- Yataq otağında çarpayı başlığı mərkəz olduqda: iki eyni tumba, iki lampa, üstdə mərkəzləşdirilmiş şəkil və ya panel.
- TV divarında: ekran ortada, iki tərəfində eyni en və hündürlükdə rəflər və ya dolablar.
- Kamin, böyük pəncərə və ya bufet ətrafında: iki kreslo, iki vitrin.
- Klassik üslublu interyerlərdə, harada ki, simmetriya üslubun özünün bir hissəsidir.
Simmetriyanın zəif tərəfi odur ki, həddindən artıq istifadə otağı rəsmi və soyuq göstərir. Bütün otaq güzgü kimi iki yarıya bölündükdə orada yaşamaq yox, sərgiyə baxmaq hissi yaranır.
Asimmetriya: vizual çəki ilə balans
Asimmetrik kompozisiyada oxun iki tərəfi fərqlidir, amma bu, xaotik düzülüş demək deyil. Balans eyni əşyalarla yox, vizual çəkinin bərabərliyi ilə qurulur. Vizual çəkini bir neçə amil müəyyən edir:
- Ölçü: böyük element kiçikdən ağır görünür.
- Rəng: tünd və doymuş rəng açıq rəngdən ağırdır.
- Tekstura: kobud və naxışlı səth hamar səthdən ağırdır.
- Doluluq: qapalı dolab açıq rəfdən ağır görünür.
- Hündürlük: yuxarıda yerləşən element aşağıdakından daha çox diqqət çəkir.
Məsələn, TV divarının bir tərəfində hündür, qapalı dolab varsa, digər tərəfdə onu uzun, alçaq, lakin tünd rəngli komod və üstündə bir neçə dekorativ əşya tarazlaşdıra bilər. Göz hər iki tərəfi "ağırlıqda" bərabər qəbul edir, amma forma baxımından kompozisiya canlı qalır.
Otaq real olaraq simmetrik deyilsə
Çox vaxt memarlıq özü simmetriyaya imkan vermir: pəncərə divarın ortasında deyil, qapı küncdədir, radiator bir tərəfdə qalır. Belə otaqda məcburi simmetriya yaratmağa çalışmaq süni görünür. Daha uğurlu yol ya simmetriyanı kiçik zonada — məsələn, yalnız çarpayı ətrafında — qurmaq, ya da asimmetriyanı qəbul edib balansı vizual çəki ilə qurmaqdır.
Fərdi hazırlanan mebel burada böyük üstünlük verir: divar mebelinin modullarını pəncərəyə və qapıya görə elə bölmək olar ki, əsas zona — məsələn, TV ekranı — simmetrik görünsün, kənar hissələr isə memarlığın tələbinə uyğunlaşsın.
Ritm: kompozisiyanı birləşdirən element
Simmetriyadan da, asimmetriyadan da asılı olmayaraq, təkrarlanan elementlər — ritm — kompozisiyanı bütöv edir. Eyni en fasadlar, bərabər aralıqlı rəflər, eyni tutacaqlar gözü bir elementdən digərinə aparır. Asimmetrik kompozisiyada ritm xüsusilə vacibdir: fərqli ölçülü modullar eyni fasad materialı və eyni üfüqi xətlə birləşdikdə düzülüş təsadüfi yox, düşünülmüş görünür.
Üfüqi xətlərin uyğunlaşdırılması da güclü vasitədir. Komodun üst səthi, pəncərə altlığı və TV stendinin hündürlüyü bir səviyyədə olduqda otaqda sakit, bütöv bir xətt yaranır.
Tipik səhvlər
- Hər şeyi cüt almaq, lakin ölçüləri otağa uyğun gəlmədiyi üçün "simmetriyanın" divardan sürüşməsi.
- Asimmetriya adı altında əşyaları vizual çəkini nəzərə almadan bir tərəfə yığmaq.
- Mərkəz oxunu pəncərə və ya çilçıraqla uyğunlaşdırmamaq — mebel ortada, lampa isə kənarda qalır.
- Ritmi pozan tək element: bütün fasadlar eyni, biri isə fərqli tutacaqla.
Qərar üçün sadə sual
Otaqda nə hiss etmək istəyirsiniz? Sakitlik, rəsmiyyət və nizam — simmetriya. Rahatlıq, hərəkət və fərdilik — asimmetriya. Çox vaxt ən yaxşı nəticə ikisinin birləşməsidir: simmetrik əsas və asimmetrik detallar.
Zaferoğlu Mebel yataq otağı, qonaq otağı və TV divarı mebelini fərdi dizaynla hazırlayır. Kompozisiyanın ox xəttini və modulların bölgüsünü ölçü götürmə zamanı otağın real memarlığına görə planlamaq, həm simmetrik, həm də asimmetrik həllərdə balanslı nəticə almağa kömək edir.
