Çarpayı ölçüsü seçilərkən iki səhv tez-tez təkrarlanır. Birincisi, otağa sığacaq ən böyük çarpayını almaq və ətrafda hərəkət üçün yer qoymamaq. İkincisi, köhnə vərdişlə standart ölçü seçmək və sonra iki nəfərin bir-birinə mane olduğunu görmək. Doğru ölçü üç şeyin kəsişməsində tapılır: çarpayıda kimlər yatır, necə yatırlar və otaq nə qədər yer verir.
Döşək ölçüsü ilə çarpayı ölçüsü eyni deyil
Çarpayı ölçüsü deyiləndə adətən döşəyin ölçüsü nəzərdə tutulur: məsələn, 160 × 200 sm. Lakin çarpayının karkası bu ölçüdən böyükdür. Yan panellər, başlıq və ayaq tərəfi hər tərəfdən bir neçə santimetr, yumşaq başlıqlı və geniş çərçivəli modellərdə isə daha çox yer tutur. Otağı planlaşdırarkən döşəyin yox, karkasın xarici ölçülərini götürmək lazımdır.
Sifarişlə hazırlanan çarpayılarda da əvvəlcə döşək ölçüsü müəyyən edilir, çünki karkasın daxili ölçüsü ona uyğunlaşdırılır. Döşək sonradan dəyişdiriləcəksə, standart ölçüdə qalmaq yeni döşək tapmağı asanlaşdırır.
En: bir, yoxsa iki nəfər
Tək nəfərlik çarpayılar üçün 80, 90 və 120 sm enli döşəklər geniş yayılıb. 90 sm uşaq və yeniyetməlilər üçün adi seçimdir, 120 sm isə böyüklər üçün tək çarpayıda əlavə rahatlıq verir. İki nəfərlik çarpayılarda 140, 160 və 180 sm enlər daha çox rast gəlinir; bəzi istehsalçılar 200 sm enli döşəklər də təklif edir.
İki nəfər üçün en seçərkən yalnız bədən ölçüsünə deyil, yuxu vərdişlərinə baxın. Yuxuda çox dönən, qollarını açıb yatan, fərqli saatlarda yatıb oyanan cütlüklər üçün geniş çarpayı yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir edir. Uşağın səhərlər valideynlərin yanına gəlməsi və ya ev heyvanının çarpayıda yatması da hesaba qatılmalıdır. 140 sm iki böyük üçün kifayət qədər sıx sayılır; imkan varsa, 160 və 180 sm daha rahatdır.
Uzunluq: boydan uzun olmalıdır
Standart döşək uzunluğu 200 sm-dir və əksər insanlar üçün kifayət edir. Qayda sadədir: çarpayı ən uzun istifadəçinin boyundan təxminən 15–20 sm uzun olmalıdır, çünki yuxuda bədən uzanır, yastıq da yer tutur. Boyu çox uzun olanlar üçün 210 və 220 sm döşəklər mövcuddur, lakin bu ölçülərdə döşək və yataq dəsti seçimi daha dar olur.
Ayaq tərəfində hündür panel olan çarpayılarda uzun boylu insan ayaqlarını panelə dirəyə bilər. Bu halda ya ayaq panelisiz model, ya da daha uzun döşək məntiqlidir.
Otaq: çarpayı ətrafında keçidlər
Çarpayı otağın ölçüsünə görə seçiləndə əsas sual ətrafda nə qədər yer qaldığıdır. Rahat keçid üçün çarpayının yanlarında və ayaq tərəfində təxminən 60–70 sm boş məsafə tövsiyə olunur. Qarşısında şkaf varsa, qapıların və ya çekməcələrin açılması üçün daha çox yer lazımdır. Divara bitişik qoyulan çarpayı yer qazandırır, lakin iki nəfərdən biri çıxmaq üçün digərinin üstündən keçməli olur.
Kiçik yataq otağında bunları düşünmək faydalıdır:
- Çarpayının ölçüsünü bir pillə kiçiltmək otaqda hərəkəti xeyli rahatlaşdırır.
- Qaldırıcı mexanizmli çarpayı altındakı sahəni saxlama yerinə çevirir və ayrıca komod ehtiyacını azaldır.
- Yan tumbalar əvəzinə başlığa inteqrasiya olunmuş rəflər yer qənaət edir.
- Pəncərə, radiator və qapının açılma zonası çarpayı ilə bloklanmamalıdır.
Hündürlük də ölçüdür
Çarpayının döşəklə birlikdə hündürlüyü oturub-qalxmağın rahatlığını müəyyən edir. Alçaq platforma çarpayılar müasir görünür, amma yaşlı insanlar üçün narahat ola bilər. Oturduqda dizlər təxminən omba səviyyəsində olmalıdır. Döşəyin qalınlığını da unutmayın: eyni karkasa qoyulan qalın döşək ümumi hündürlüyü nəzərə çarpacaq qədər artırır.
Seçimdən əvvəl ölçün
Otağın planını kağızda çəkin və ya döşəmədə yapışqan lentlə çarpayının karkas ölçüsünü işarələyin. Qapını açın, şkafa yaxınlaşın, çarpayının hər iki tərəfindən keçin. Bu sadə sınaq kataloqdakı rəqəmlərdən daha çox şey göstərir.
Çarpayını otağa gətirmək yolunu da unutmayın. Dar pilləkən, lift və ya dəhlizin döngəsi böyük başlığın və ya bütöv karkasın keçməsinə mane ola bilər. Sifarişlə hazırlanan çarpayılar adətən hissələrlə gətirilib yerində yığılır, lakin yumşaq başlıq kimi bütöv elementlərin ölçüsünü qapı açılışları ilə müqayisə etmək lazımdır. Döşəyin özü də əyilmədən daşınmalıdır, bu isə dar keçidlərdə əlavə çətinlik yaradır.
Zaferoğlu Mebel-də çarpayının eni, qaldırıcı mexanizm və başlığın forması otağın dəqiq ölçüləri götürüləndən sonra seçilir, ona görə keçidlər də əvvəlcədən hesablanmış olur.
